فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢١٨ - ٤ـ مسجد سازى در كنار مشاهد

٨ ـ اگر ما از همه اين قرائن صرف نظر كنيم هرچند يك فقيه هرگز نمى تواند آنهار اناديده بگيرد بايد گفت كه اين حديث ، مربوط به نقطه اى است كه مسجد بر روى قبر ساخته شود،به گونه اى كه بگويند مقبره صالحان ، مسجد شده است ولى اگر دركنار قبر و جداى از آن مسجدى ساخته شود كه متصل به محل دفن صالحان وپاكان باشد ، هرگز چنين رواياتى ، مانع از اين كار نيست . اتفاقاً در تمام مشاهد صالحان واوليا ، مشهد ، غير مسجد است واحكام اين دو باهم متفاوت است ، وبه اصطلاح حرمى داريم ومسجدى هرچند اين دو به هم چسبيده اند واين مطلب به قدرى روشن است كه حتى نويسنده « تحذير السَّاجد من إتخاذ القبور مساجد » نيز آن را نپذيرفته است [١].

٩ـ روايات ناظر به آن صورتى است كه مقصد، نمازگزاردن در مسجدى باشد كه روى قبر يا كنار آن ساخته شده است، ولى اگر انسانى فريضه را بدون اين نيّت در كنار قبر صالحان به جاى آورد حديث ناظر به اين صورت نيست واتفاقا نويسنده كتاب « تحذير السَّاجد» نيز اين صورت را استثنا كرده است هرچندازاين استثنا ، ناخشنود است زيرا آنان مايلند كه آثار اسلامى به كلى فراموش شود وكسى از آنها يادى نكند.

١٠ـ قسمتى ازاين احاديث ـ البته نه همه ـ توان آن را دارد كه حمل بر كراهت شود، جز رواياتى كه در آن كلمه شرّ الخلق وارد شده است وكلمه لعن ، در مكروه نيز به كار رفته است خداوند ، آنكس را كه تنها به سفر برود وراه بيابانى را پيش بگيرد،لعن كرده و فرموده :«لعن اللّهُ راكبَ الْفَلاةِ وَحده...»[٢].

حتى در برخى از روايات « شّر الخلق » به كسى كه صفات نكوهيده دارد ،