فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٤٤ - تفسير حديث

المسجد الاقصى [١].

روشن ترين گواه بر كمى دقت او ويا مسا محه وى در استنباط حكمى از سنت پيامبر، استدلال با اين حديث بر تحريم سفرهاى زيارتى است، زيرا استدلال با حديث، در صورتى صحيح است كه تمام صور منقول آن دلالت بر مدعاى او كند، نه يك صورت، از صورتهاى مختلف آن، در حالى كه دو صورت نخست، از موضوع بحث او كاملا به دور است وصورت سوم كه به ظاهر بر مقصد او دلالت دارد، پس از دقت، خلاف آن ثابت مى شود، واگر ابن تيميه به كلام «غزالى» در احياء العلوم درباره توضيح حديث مراجعه مى كرد، در صورتى كه بى غرض بود، لب فرو مى بست، واگر وهابيان به كتابهائى كه پس از ابن تيميه در نقد استدلال او با اين حديث نوشته شده ; مراجعه مى نمودند، هرگز سفر زيارتى را تحريم نميكردندـ آنچه ما در اينجا مى نگاريم، چكيده گفتار غزالى در احياء العلوم ومحقق سبكى در شفاء السقام است، چيزى كه هست آنها مطالب را به زبان علميتر نوشته اند وما به ساده نويسى مى پردازيم. اينك بيان اين مطلب:

حديث نخست مى گويد: «براى زيارت سه مسجد، مى توان بار سفر بست».

ابن تيميه مى خواهد ازاين عبارت، دو حكم را استفاده كند:

الف ـ تحريم سفر به ساير مساجد.

ب ـ تحريم سفر براى ديگر اماكن،كه جنبه مسجدى ندارند.

استنباط حكم نخست كاملا بيجاست،زيرا اگر گفته شود كه سفر براى آن سه