فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٠٣ - ٤ـ مسجد سازى در كنار مشاهد
در باره زندگانى اصحاب كهف در كتب تفسير وتاريخ موجود است وآن اينكه، آنان وقتى از خواب بيدار شدند، فردى را روانه شهر كردند، واو وضع شهر را دگرگون ديد وگرايشهاى مردم به مسيح را مشاهد ه كرد و تعجب كرد كه چگونه اين شهر كه مركز مشركان بود، بلكه وجود موحدان درآن غير قانونى به شمار مى رفت به چنين حالت ووضعى در آمده است[١]، گويا براى تبيين يك چنين دگرگونى در اوضاع دينى مى فرمايد:
(قَالَ الَّذينَ غَلبَوُا عَلى أمْرِهمْ ...) يعنى كسانى كه بر گروه نخست پيروز شده بودند ومقصود اين است كه ازنظر فكر وانديشه وايدئو لوژى پيروز شده بودند نه از نظر سياسى، و پيشنهاد مسجد سازى گواه بر اين است كه پيشنهاد دهندگان مردم متدين بودند واز اين نظر، بر گروه ديگر غلبه كرده بودند، نه اينكه اهل قدرت و سلطه بودند تا گفته شود : گفتار چنين گروه، شايسته پيروزى نيست[٢] .
بنا براين آيه از دو جهت مى تواند سند ما باشد:
الف ـ ازاينكه سخنى را از گروهى نقل مى كند بدون اينكه آن را نقد كند، واين خود نشانه مشروع بودن آن است، در غير اين صورت، آن را نقد مى كرد.شما اگر به آيات قرآن نظرى بيفكنيد آنجا كه گفتارى را از ديگران نقل مى كند، در صورت غير صحيح بودن به نقد آن مى پردازد، مثلاً فرعون به هنگام غرق شدن در امواج دريا اظهار ايمان كرد وگفت :
(آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاّ الَّذىِ آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إسْرائيلَ وَ أنَا مِنَ المُسْلِمِيِنَ)(يونس /٩٠).
[١] طبرى، تفسير ،١٥/٢٢٥.
[٢] نويسنده كتاب « تحذير الساجد » ناصرالدّين البانى براى ناديده گرفتن دلالت آيه ، آن را به گروه سلطه وزور تفسير كرده است.در حالى كه به گواهى تفسير طبرى،مقصود غلبه دينى است.