فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٨١ - تفاوت توحيد ربوبى و الوهى

ميگيرد. بنابراين لازم وشايسته است كه به جاى توحيد در ربوبيّت همان اصطلاح معروف«توحيد در خالقيت» را بياورند.واز اصطلاح خو د قرآن پيروى كنند.

نظير چنين اشتباهى در كلمه الوهيت رخ داده است، ولى تحقيق اين است كه «إله» به معنى «معبود » نيست واگر هم احيانا در آن به كار رو د، اصطلاح جديدى است كه هرگز قرآن بر آن اصطلاح سخن نمى گويد. بلكه لفظ اللّه واله يك معنا بيش ندارد. چيزى كه هست، اولى «علم » واسم خاص است ودومى كلى واسم عام. درحقيقت هر دو به معناى «خدا » هستند ولى در زبان عربى بر خلاف زبان فارسى، خدا دو نوع اسم دارد. خاص وعام، خاص، تنها بر خداى واجب الوجود اطلاق مى شود و بس، درحالى كه عام، هم او را شامل است وهم ديگر خدايان پندارى را كه بت پرستان آنها را خدا مى انگارند، هر چند از خدايى جز اسم، نصيب ديگرى ندارند وبه تعبير قرآن :

(مَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُوْنِهِ إِلاَّ أسْمَآءً سَمَّيْتُمُوهَاأنْتُمْ وَ آبَاؤُكُمْ مَا أنْزَلَ اللّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَان...)(يوسف /٤٠)

«شما جز خدا، تنها بتهايى را مى پرستيد كه خودتان و پدرانتان،نام خدا بر آن نهاده ايد هرگز خدا بر خدايى آنان، دليل وبرهانى نفرستاده است ».

در زبان انگليسى عين همين اختلاف هست.مثلاً در زبان انگليسى كه به خدا «گاد» گفته مى شود. اسم خاص را به صورت « God» واسم عا م را به صورت « god» مى نويسند وازاين طريق اسم خاص را از عام جدا مى كنند.

از دقت در آيات قرآنى ميتوان اين معنى را استفاده كرد كه «إله» در قرآن به معنى خداست، البته به صورت معناى عام ، نه به معنى معبود ، زيرا در غير اين صورت، تفسيرقسمتى از آيات دچار اشكال مى شود، اينك در آيات ياد شد ه درزير دقت بفرمائيد :