فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٧٨ - اقسام توحيد

برنامه دقيق الهى به اداره اجتماع انسانى بپردازند.

وـ توحيد در اطاعت و فرمانبردارى ـ حق اطاعت از شؤون حكومت است و چون حاكميت اصيل از آن خداست طبعا حق اطاعت از آن اوست وهيچ فردى نسبت به فردى واجد چنين حقى نيست، ولى انحصار چنين حقى به خدا، مانع از آن نيست كه گروهى به صورت نمايندگى از جانب خدا لازم الطاعة باشندو طاعت آنان در حقيقت اطاعت خدا باشد چنانكه مى فرمايد : (مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللّهَ)(نساء /٨٠) «هركس از پيامبر فرمان برد، در حقيقت از خدا فرمان برده است.»

ز ـ توحيد در تشريع و قانونگذارى ـ مقصود از آن، اين است كه قانونگذارى، حق خاص خداست وهيچ فردى نميتواند براى كسى جعل قانون كند وخداست كه با فرستادن پيامبران و كتابهاى آسمانى، بشر را به قوانين سعادت بخش، آشنا مى سازد،البته قانونگذارى از آن خداست،ولى برنامه ريزى مربوط به خود جامعه است كه در پرتو آن قوانين كلى، براى اداره كشور برنامه ريزى مى كند واما كار مجتهدان، همان شناسايى قوانين الهى ومعرفى آنهاست كه كارشناسان اين قسمت به شمار مى روند.

ح ـ توحيد در عبادت ـ يعنى عبادت مخصوص خداست وجز او نبايد كسى را به هيچ عنوانى پرستيد. اگر برخى ازمراتب توحيد (مانند توحيد صفات ) مورد اختلاف است، دراين مسأله كه «عبادت ازآن خداست وجز او نبايد كسى را عبادت كرد»اختلافى وجود ندارد اصولا نميتوان فردى را موحد يا مسلمان خواند مگر آنكه اصل (إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ ِإيَّاكَ نَسْتَعيِنُ) را بپذيرد يعنى (تنها تو را مى پرستيم وتنها از تو يارى مى جوييم ).

هدف اساسى از اعزام پيامبران، گسترش اين اصل است، زيرا مردم به مرور