دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٣٦٦
| ابن شباط جلد: ٤ شماره مقاله:١٣٦٦ |
اِبْنِ شَبّاط، ابوعبدالله محمد بن على بن محمد (٦١٨ -٦٨١ق/ ١٢٢١-١٢٨٢م)،
اديب، شاعر، مورخ و فقيه مالكى. خاستگاه خاندان وي تَوْزَر از شهرهاي تونس
بود. پدرش از توزر به قسنطينه رفت و ابن شباط در آنجا به دنيا آمد (نيفر،
١/٦٥). برخى زادگاه او را توزر دانستهاند ( بستانى، ٣/٢٤٩؛ زركلى، ٦/٢٨٣). وي
٤ ساله بود كه به همراه خانوادهاش به توزر بازگشت و در آنجا به تحصيل
علم پرداخت و پس از طى مدارج علمى در زمرة مشاهير عصر خود در آمد (نيفر،
همانجا؛ مخلوف، ١٩١) و منصب قضا را در آنجا برعهده گرفت (كحاله، ١١/٥٧؛
زركلى، همانجا). مدتى نيز در تونس به امر تدريس اشتغال داشت. از جملة
شاگردان او محمد بن حيان شابطى را مىتوان نام برد (زركلى، مخلوف،
همانجاها). وي سرانجام در توزر درگذشت ( بستانى، ٣/٢٤٩).
از وي كتابى با نام صلة السمط وسمة المرط، در ٤ جزء به جا مانده كه شرحى
است ادبى و تاريخى بر قصيدة لامية ابومحمد شقراطسى در سيره و زهد (ابن خير،
٤١٩). چاپ انتقادي اين كتاب به كوشش احمد مختار عبادي در مادريد (١٩٧١م)
انجام شده است.
زركلى (همانجا) دو كتاب سمط اللا¸ل، در تاريخ و العزة اللائحة را به او نسبت
داده است.
مآخذ: ابن خير، محمد، فهرسة، به كوشش فرانسيكو كودرا و خ. ريبراتاراگو، بغداد،
١٣٨٢ق/١٩٦٣م؛ بستانى ف؛ زركلى، اعلام؛ كحاله، عمررضا، معجم المؤلفين،
دمشق، ١٣٧٦ق/١٩٥٧م؛ مخلوف، محمد، شجرة النور الزكية، قاهره، ١٣٥٠ق؛ نيفر،
محمد، عنوان الاديب، تونس، ١٣٥١ق. ابوالفضل بيرجندي
تايپ مجدد و ن * ١ * زا
ن * ٢ * زا