شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٩٥ - فصل دوم در بيان تأثير طمع و يأس

فصل دوم [در بيان تأثير طمع و يأس‌]

ممكن است فرق ديگرى ما بين رجاء و طمع باشد. و آن، آن است كه مراد از طمع اميد به مغفرت معاصى يا غفران مطلق نقايص باشد، چنانچه خداى تعالى‌ از قول حضرت خليل الرحمن نقل فرمايد: «وَ الَّذِي أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ» [١]. و رجاء اميدوارى به ثواب اللَّه و چشم داشت به رحمت واسعه باشد. و ممكن است، به عكس اين باشد. پس ضد آنها نيز به حسب مقابله فرق مى‌كند.

و در هر صورت رجاء و طمع به ذات مقدس و انقطاع از خلق و پيوند به حق از لوازم فطرت مخموره و مورد مدح ذات مقدس حق و حضرات معصومين- عليهم السلام- است.

قالَ اللَّهُ تَعالى: «وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ». [٢]

و در وصف مؤمنين فرمايد: «تَتَجافى‌ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ». [٣]

و همان طور كه رجاء به حق تعالى‌ و طمع به رحمت واسعه و اميدوارى از سرچشمه فيض آن ذات مقدس از شعب توحيد و از لوازم فطرت مخموره الهيه است، و قطع طمع از ديگر موجودات و چشم‌پوشى از دست مردم نيز از لوازم‌

[١] و آن كسى كه طمع و اميد دارم، روز پاداش گناهم را ببخشايد. (شعراء/ ٨٢).

[٢] و خداوند را از روى بيم و اميد بخوانيد، كه رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است. (اعراف/ ٥٦).

[٣] پهلوهاى ايشان از خوابگاه‌ها جدا مى‌گردد، و پروردگار خود را از روى بيم و طمع مى‌خوانند، و از آنچه روزى ايشان كرده‌ايم انفاق مى‌كنند. (سجده/ ١٦).