شريعت در آينه معرفت - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٨٦ - نقد نسبيت

است شك كرد و احتمال تبديل و يا تغيير آن را دارد

علم همواره ثابت است تجرد و ثبات علم دليل بر اين است كه تحت تاثير هيچ نسبتى متحول نمى شود , آنچه متحول مى شود عالم است عالم حركتهاى گوناگون علمى را انجام مى دهد و از رهگذر هر حركت به بخشى از علم نائل مى شود و با استمرار حركتى كه انجام مى دهد بر ابعاد و مراتب علمى خود مى افزايد

ثبات و غير نسبى بودن علم را براهين فلسفى كه بر تجرد علم اقامه مى شوند اثبات مى كند , و حركتهاى فيزيكى و يا اجتماعى را كه منجر به علوم مختلف مى شوند , ديگر علوم به بحث مى گذارند , بدون آن كه كيفيت اين حركات دليل بر چگونگى وجود علم باشند و يا آن كه بر دلايل تجرد و ثبات مربوط به آن خدشه اى وارد سازند

به عنوان مثال در سفرى كه جمعى از محققين براى تحقيق در زمينه زمين و خاك و يا وضعيت آب و هواى يك منطقه و يا كيفيت فرهنگ و آداب مردم يك ناحيه انجام مى دهند , آن برنامه ريزى اقتصادى كه بودجه اين سفر را تعيين مى كند , و آن انگيزه ها و اهداف اجتماعى , سياسى و اقتصادى اى كه فرصت هزينه كردن بودجه اين گونه از تحقيقات را فراهم مى آورد و يا انگيزه هاى مختلف روانى افرادى كه در گروه تحقيق شركت مى كند و در نهايت تلاشهاى ذهنيى كه محققين در هنگام استنتاج انجام مى دهند همه و همه فعاليتهاى مختلف علمى اى هستند كه در ابعاد گوناگون فردى , اجتماعى , اقتصادى , سياسى و يا حتى طبيعى و روانى قابل بررسى هستند

هر علمى به تناسب موضوع خود تحليل نوعى از اين حركات را بر عهده مى گيرد , علم مكانيك عهده دار تعيين نوع ماشين و محاسبه