شريعت در آينه معرفت - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٤١ - مسانخت علم و ايمان

علم به غيب به دو گونه حاصل مى شود , هر چند كه جمع اين دو ممكن است , اول از آن دو علم استدلالى و يقين حصولى است كه با برهان حاصل مى شود دوم , علم شهودى و حضورى است , نظير آنچه كه قرآن كريم به آدميان وعده داده و مى فرمايد[ كلا لو تعلمون علم اليقين لترون الجحيم

امير مومنان على عليه السلام در خطبه متقين علم آنها را بدينسان وصف مى نمايد [ هم و الجنه كمن قدراها ] ( ٥٠ ) يعنى پارسايان گويا بهشت و اهل آن را ديده اند

اين گونه علم به غيب نظير آن علمى است كه حارث بن مالك نسبت به بهشت و بهشتيان و نسبت به دوزخ و دوزخيان داشت ( ٥١ )

ايمانى كه از اين علم شهودى نشئت مى گيرد گرچه در ديده ديگران ايمان به غيب است ليكن نسبت به آن شخصى كه اهل شهود و حضور است ايمان به شهادت است او حقيقت غيبى را بالعيان مشاهده مى كند و به آن ايمان مى آورد , او بهشت و دوزخ و اهل آن دو را مينگرد , و به وجود آنها مومن مى گردد

مسانخت علم و ايمان

برخى را گمان بر آن است كه ايمان از سنخ عطش و عشق است لذا آن را با علم و دانش نسبت و سنجشى نيست اين گمان را به دو معنا مى توان حمل كرد :

اول اين است كه مراد همان باشد كه ايمان بر دو گونه است ايمان استدلالى كه به برهان علمى حاصل مى شود و ايمان شهودى كه