شريعت در آينه معرفت - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٦٥ - داوريهاى درجه نخست و داوريهاى معرفت شناسى

آماس نموده است , در هيچ يك از اين داوريها , معرفت شناسى به رده علوم نخستينى كه در افق نگاه معرفت شناس هستند تنزل داده نشده است و يا گزاره اى فلسفى و يا فقهى نسبت به داوريهاى معرفت شناسى اظهار نشده است

فلسفه و فقه همواره پيرامون موضوعات مربوط به علم خود به داورى مى پردازند و ربط و پيوندى كه فلسفه و فقه و يا ديگر علوم , با علم معرفت شناسى دارند , هرگز موضوع براى علم فلسفه , فقه و يا حتى معرفت شناسى نمى باشد , و لذا بررسى پيرامون اين ربط و پيوند موضوع براى علم ديگرى است كه در جايگاهى فراسوى ديدگاه معرفت شناسى بار يافته است اين علم جديد كه به نوبه خود پرواى داوريهاى معرفت شناسى رديف دوم را ندارد در بررسى هاى خود مى تواند آثارى را كه دانش معرفت شناسى در حوزه علوم مختلف از خود به يادگار مى گذارد و توصيه هايى را كه از طريق اين دانش براى ديگر علوم فرصت بروز و ظهور مى يابد , و همچنين آثارى را كه ديگر علوم و از جمله ديدگاههاى مختلف فلسفى در چگونگى بارورى و رشد معرفت شناسى مى گذارند , آشكار نمايد

نكته شايان توجه اين است كه اين رتبه از داورى آن گاه كه از ديدگاه مشركانه و يا موحدانه يك معرفت شناس خبر مى دهد هرگز عهده دار صحت و سقم توحيد و يا شرك و الحاد نيست و لذا هرگز نمى توان عالمى را كه از اين افق به داورى در مورد معرفت شناسى هاى مختلف مى پردازد متهم نمود كه با غفلت از جايگاه معرفت شناسى براى داورى پيرامون مسائل اين علم از حكمى فلسفى و يا فقهى استفاده كرده است