شريعت در آينه معرفت - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٦٠ - علم و دين

مانع از دينى بودن آنها نخواهد شد بنابراين دين نسبت به هيچ يك از علوم كلى و يا جزيى بى نظر و يا بى تفاوت نبوده بلكه نسبت به همه آنها كليات و اصولى را كه منشا تفريع فروع ديگر هستند القاء مى نمايد چه اين كه هيچ يك از علوم نيز نسبت به معارف دينى بى تفاوت و بى نظر نمى باشد , اين ارتباط طرفينى نتيجه طبيعى وحدت قلمرو علم با معارف دينى است

معارف دينى در واقع مبين همان قوانين و سنن ثابتى هستند كه علوم مختلف در جستجوى آنها مى باشند , به همين دليل اين قوانين به عنوان ميزانى قطعى و يقينى ره آورد علوم مختلف را توزين كرده و صحت و سقم آنها را باز مى نمايند , و ركن مهم مساله همانا اجتهاد صحيح صاحب نظران است و اجتهاد همانگونه كه در فقه و اصول فقه معتبر مى باشد در علوم اعتقادى و نظرى نيز معتبر است , البته بايد توجه داشت كه اجتهاد در علوم نظرى شيوه خاص بخود را داراست كه از اين پس به آن اشاره مى شود

بر اين اساس دانسته مى شود هرگز نمى توان به بهانه جدايى دين از علم حق اظهار نظر را از دين نسبت به علمى از علوم سلب كرد , و هم چنين نمى توان به بهانه هم رديف بودن دين با علم , اصول كلى اى را كه توسط دين درباره موضوعات و مسائل مختلف علمى عنوان مى شود , در عرض مدلهاى ذهنى و يا فرضيه هايى قرار داد كه سايه خود را صرفا به دليل شهرت و يا مقبوليت بر مسائل مختلف علمى تحميل مى نمايند زيرا اصول القاء شده از ناحيه دين , اصول و قوانين واقعى اى هستند كه بر مبناى مبرهن و استوار خود , متفكران را به سوى سنن و احكام الهى رهنمون مى سازند