شريعت در آينه معرفت - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٢ - فهرست تفصيلى

سفسطه و شكاكيت پيچيده

شك و سفسطه پيچيده مدعى رئاليسم بوده و با صراحت به انكار واقعيت و يا نفى شناخت تن در نمى دهد نسبى بودن فهم بشر تبليغ شكاكيت و سفسطه پيچيده است

نسبيت شناخت

مبانى فلسفى مختلفى كه براى توجيه نسبيت شناخت و عصرى بودن فهم به كار مى رود

بيان اول

نسبى و يا مطلق بودن حقيقت غير از نسبى و عصرى بودن فهم بشر است انديشه يك واقعيت مادى است كه از داد و ستد متقابل با جهان خارج حاصل مى شود هر پديده در مسير انتقال به مغز درگير صدها تاثير و تاثر متقابل است

بيان دوم

علم همواره تركيب دوگانه اى بين داشته هاى درونى و داده هاى بيرونى است اثبات عصرى بودن معرفت با بيان اين كه پيش فرضها هميشه براى همه يكسان نيستند

بيان سوم

علوم گذشته همواره با دريافت دانشهاى جديد در معرض دگرگونى است فهم مطلق با شناخت تمام اسرار همراه است

بيان چهارم

تلفيق بيان دوم و سوم , معلومات پيشين و دانشهاى پسين مانع از دريافت مستقيم حقيقت هستند شناخت كامل هر واقعيت در