ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٤٣٦ - قراء سبعه
نام كرده است. ايشان با مرور زمان كثرت يافتند و خلفاى وقت هم از خوف تفرقه جلوگيرى كرده و با قتل و استتابه و ديگر وسائل مقتضيه مدافعه ميكردهاند. گاهى غير از قرائات سبعه را قرائت شاذّه گفته و گاهى قرائت شاذّه قرائات مطروحه را گويند كه اصلا معمول نشدهاند مثل قرائت سليمان اعمش و حسن بصرى و مطوعى و ابن شنبوذ و نظائر اينها.
على الجملة، شرح حال اجمالى مشاهير قرّاء و ارباب قرائات معتمده را كه اشاره شد ذيلا تذكر ميدهد.
قراء ثمانيه
عبارت از قرّاء سبعه ذيل و خلف بن هشام بن ثعلب يا طالب بزّاز قارى ميباشد كه اصول قرائت را از مالك بن انس و حماد بن زيد و ابو عوانه اخذ كرد و عباس دورى و محمد بن جهم هم راوى قرائت او بوده و يا راوى قرائت او ادريس حداد و اسحق وراق بودهاند. در روز شنبه هفتم جمادى الاخره سال دويست و بيست و نهم هجرت درگذشت. (ص ١٩٠ ج ١ كا و سطر ٩ ص ٢٦٤ ت)
قراء سبعه
كه در السنه داير است موافق آنچه فوقا اشاره شد هفت تن از اكابر قرّاء قرآن مجيد ميباشند كه اصول قرائات ايشان از مدّ و تشديد و وقف و وصل و ادغام و غيره متّبع و گاهى به بدور سبعه يا مشايخ سبعه موصوف و مسئله متواتر بودن قرائات ايشان فوقا مذكور و شرح حال اجمالى ايشان را تذكر ميدهد:
اول- حمزة بن حبيب- كوفى كه بعنوان زيات- حمزه نگارش يافته است.
دويم- زبان بن علاء- بصرى در باب كنى بعنوان ابو عمرو خواهد آمد.
سيم- عاصم بن ابى النجود- بهدله كوفى، از موالى بنى جذيمة بن ملك يا مالك بن نصر بن تعين كه اصول قرائت را از زر بن حبيش و ابو عبد الرحمن سلمى و سعد بن اياس شيبانى اخذ و ابو عبد الرحمن هم از حضرت امير المؤمنين ع از حضرت رسالت ص فراگرفته و ابو عمرو بزاز حفص بن سليمان بن مغيره كوفى اسدى و ابو بكر شعبة بن عياش هم از عاصم اخذ و روايت ميكنند. باتفاق اهل صناعت عاصم اصوب و اجمل قرّاء سبعه بوده و در استنباط جواهر قرآنى و استخراج نكات و دقائق آن كتاب آسمانى بديگران