ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٣٦ - عسكرى حسن بن عبد اللّه بن سعيد بن زيد بن حكيم- لغوى
عسكرى[١]
عسكرى ابو العباس
- صوفى بهمين عنوان ابو العباس عسكرى در باب كنى خواهد آمد.
عسكرى حسن بن عبد اللّه بن سعيد بن زيد بن حكيم- لغوى
، مكنّى به ابو احمد، از مشاهير ادبا و پيشوايان فنون ادبيّه ميباشد كه نوادر بسيارى بدو منسوب است. صاحب بن عبّاد وزير معروف ديالمه، بمجالست و ملاقات وى راغب بود و محبتهاى بسيارى درباره او داشت، لكن وسائل ملاقات فراهم نميشد، تا آنكه در عسكر مكرم مذكور فوق كه مولد و موطن ابو احمد بوده اختلالى بهم رسيد صاحب، فرصت را غنيمت شمرده و در باطن ملاقات ابو احمد را در نظر داشت، از مؤيد الدولة ابن بويه درخواست نمود كه اسكات غائله را بعهده خود صاحب موكول دارد. بعد از
[١]- عسكرى- بفتح اول و ثالث، در اصطلاح رجالى، لقب ثبيت بن محمد، محمد بن احمد، حسن بن عبد اللّه از مشايخ صدوق ميباشد و شرح حال ايشان موكول بدان علم شريف است. در اصطلاح احاديث و اخبار كنايه از وجود مقدس حضرت امام على النقى و حضرت امام حسن عسكرى عليهما السلام ميباشد كه بجهت سكونت در محله عسكر نام سامره بهمين نسبت عسكرى شهرت داشتهاند، يا موافق نوشته بعضى، عسكر، نام ديگر خود آن بلده هم هست.
نيز، عسكر در لغت عرب، بمعنى گروه و جمعيت و هرچيز بسيار است و همچنين نام بعضى از نواحى و محلات بلاد ديگر هم ميباشد چنانچه عسكر الرملة محلهايست در شهر رمله از بلاد فلسطين و عسكر سامرا محلهايست در آن بلده (چنانچه اشاره شد) و عسكر مصر ناحيهايست در مصر كه محل تلاقى دو عسكر عبد الملك بن يزيد اموى و صالح بن على بن عبد اللّه بن عباس هاشمى بوده و بهمين جهت آنرا عسكر صالح بن على نيز گويند و عسكر مكرم (بر وزن معجم) شهرى است مشهور از نواحى خوزستان و يا بعبارت ديگر قصبهايست از اهواز كه مكرم بن معزاء باهلى از سرداران حجاج بن يوسف ثقفى با عسكر خود در آنجا نزول كرده بوده و بعد از خرابى شهر مذكور همين قصبه معمور گرديد و عسكر نيشابور يكى از محلات آن شهر و عسكر المهدى محلهايست در بغداد منسوب بمهدى خليفه عباسى كه اخيرا مسمى به رصافه گرديده است. در اينجا بعضى از معروفين بهمين نسبت (عسكرى) را تذكر ميدهد و تعيين اينكه آن نسبت، بكدام يك از مواضع عسكر نام مذكوره است موكول بقرائن ميباشد. (صد و ٣١٥٣ ج ٤ س و غيره)