- بن ابى بكر بن عبد الملك بن احمد بن حسين، مصرىّ النشأة، ابو العباس الكنية، شهاب الدين اللّقب، شافعى المذهب، از مشاهير علماى عامّه قرن دهم هجرت ميباشد كه در مصر نشوونما كرده و در عصر خود اعلم علماى آن سامان و حافظ قرآن بود، در حديث و تجويد و قرائت قرآن و وعظ و خطابه بى‌نظير و در جامع عمرى و جوامع ديگر وعظ ميكرد، شرح او كه بر صحيح بخارى نوشته بهترين شروح آن كتاب بوده و خالد ازهرى سالف الترجمة و جمعى ديگر از مشايخ وى ميباشند و از تأليفات طريفه او است:

١- ارشاد السارى لشرح صحيح البخارى كه در قاهره با بعضى از شروح ديگر صحيح بخارى چاپ شده است ٢- الانوار المضيئة فى شرح البردة چنانچه بعضى گفته و ذيلا بنام مشارق الانوار مذكور است ٣- تحفة السامع و القارى بختم صحيح البخارى ٤- الروض الزاهر فى مناقب الشيخ عبد القادر ٥- شرح الشاطبية در تجويد ٦- شرح قصيدة البردة كه همان مشارق الانوار مذكور ذيل است ٧- العقود السنية فى شرح المقدمة الجزرية در تجويد ٨- الفتح الدانى شرح حرز الامانى كه همان شرح شاطبيه مذكور فوق بوده و حرز الامانى هم نام همان قصيده شاطبيه در تجويد است ٩- الكنز فى وقف حمزة و هشام على الهمزة ١٠- مشارق الانوار المضيئة فى شرح الكواكب الدرية و كواكب درية نام قصيده برده مشهور است ١١- المواهب اللدنية بالمنح المحمدية فى السيرة النبوية كه در مصر چاپ شده و كتابى است جليل القدر و كثير

[١]- قسطلانى- بحسب ظاهر منسوب به قسطلان است و لكن موضعى يا قبيله‌اى يا چيز ديگر قسطلان نامى بنظر اين نگارنده نرسيد. در مراصد گويد كه قسطله (بفتح اول و ثالث با تشديد رابع) شهرى است در اندلس و قسطل هم (بر وزن سندل) موضعى است مابين دمشق و بلقا سر راه مدينه و يكى ديگر هم مابين حمص و دمشق كه منزل‌گاه قافله است و گاهى تمامى آن ناحيه را گويند پس بنابراين دور نيست كه لفظ قسطلانى بيكى از اين دو موضع قسطل دمشق و يا قسطله اندلس (اگرچه اولى اظهر است) منسوب بوده و نظائر آن در زيادتى الف و نون هم بسيار و موقع مقتضى بسط نيست.