ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٤٨٢ - قفال مروزى
قفال[١]
قفال شاشى محمد بن احمد بن حسين قفال شاشى محمد بن على بن اسمعيل
هردو بعنوان شاشى نگارش يافتهاند.
قفال صغير
عبد اللّه بن احمد ذيلا مذكور است.
قفال عبد اللّه بن احمد بن عبد اللّه
- فقيه فاضل شافعى، مكنّى به ابو بكر، معروف به قفال مروزى از اهالى مرو بود و گاهى در مقابل قفال كبير ذيل او را نيز به قفال صغير موصوف دارند، عمر خود را در عمل قفلسازى صرف نموده و در آن صنعت مهارت كامل داشت، در سى سالگى يا در كبر سنّ بتحصيل علم اشتغال يافته و بمقامى رسيد كه در فقه و زهد و ورع و تقوى وحيد زمان خود شد، فتاوى و اقوال او در كتب فريقين مذكور و در آثارى كه در مذهب شافعى بيادگار گذاشته متفرّد بوده و نظير آنها دسترس هيچكس از معاصرين وى نگرديده است. در ترويج آن مذهب زحمت بسيارى كشيده و مرجع استفاده جمعى از اكابر شد كه هريكى از ايشان انگشتنماى عصر خود بوده و علوم او را در اطراف و آفاق نشر ميدادند. اين قفّال همان است كه در حضور سلطان محمود سبكتكين يك نماز موافق مذهب ابو حنيفه و نمازى ديگر نيز باصول مذهب شافعى بشرحى كه دميرى و ابن خلّكان نگاشتهاند بجا آورد و بجهت همين نماز، آن سلطان را از مذهب حنفى بمذهب شافعى منصرف گردانيد. وفات او در سال چهارصد و هفدهم يا بيست و هفتم هجرت در سجستان واقع گرديد.
(ص ٢٧٣ ج ١ كا و ٣٢٠ هب و ٤٤٨ ت و ١٩٨ ج ٣ طبقات الشافعية)
قفال كبير
محمد بن على بن اسمعيل- بعنوان شاشى نگارش يافته است.
قفال مروزى
همان قفال- عبد اللّه فوق است.
[١]- قفال- بر وزن بقال قفلگر و كسى كه در عمل قفلسازى مهارت داشته باشد.