ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٤٣٢ - قدسى حاج محمد خان
وارده در مذمّت قدريّه را حمل بر ديگرى نمايند. ظاهر كلام بروجردى آنكه فرقه اوّلى قدريّه هستند (با دو فتحه) كه افعال را قضا و قدر الهى دانند و اما دويّمى ممكن است كه بضمّ قاف و منسوب به قدرت باشد كه افعال را اثر اراده و قدرت خود مخلوق دانند و بروجردى بعد از اين جمله گويد كه در اخبار بهر يك از دو معنى مذكور قدريّه مساعدت وارد و حق آن است كه هريك از ايندو فرقه در تكفير و تضليل ديگرى ذيحق باشد و و خير و شرّ و افعال عباد نه مثل عقيده فرقه اوّلى صرف مستند به قضا و قدر الهى است كه جبر بوده و ثواب و عقاب و ارسال رسل و انزال كتب لغو باشد و نه محضا اثر اراده و قدرت خود مخلوق است كه تفويض باشد بلكه در واقع منزلة بين المنزلتين است كه توفيق و تهيه اسباب از خدا و اراده از مخلوق باشد و بسط زايد را موكول بكتب مربوطه ميدارد. (مستطرفات بروجرى و غيره)
قدس ايران
زنى است محترمه فاضله ايرانى عصر حاضر ما كه در سال هزار و سيصد و بيست و يكم هجرت متولد و مدتى در طريقت بابيّه نشو و نما كرد تا آنكه بتوفيق خداوندى حقيقت اسلام بر وى منكشف گرديد و از ته دل از آن طريقت باطله منصرف و تابع اين دين مقدّس شد و كتابى بنام بارقه حقيقت بزبان پارسى در ردّ بابيّه و كشف فضايح ايشان تأليف داده و حقائق را بمرحله ظهور آورد و آن كتاب در سال هزار و سيصد و چهل و پنجم هجرت چاپ شده است. جزاها اللّه عن الاسلام و اهله خير الجزاء. (ص ٩ ج ٣ ذريعة)
قدسى حاج محمد خان
- از شعراى ايران، در سخنسرائى و راستى فكر و طبع، وحيد عصر خود و مصدوقه اين شعر بوده است:
نور معنى در سواد شعر او است |
چون سحر در زلف عنبربار شب |
|