ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٤٧٧ - قطران
قطب فوقانى
در ضمن شرح حال قطب الدين رازى اشاره شد.
قطب قسطلانى محمد بن احمد قطب كيدرى محمد بن حسين قطب لاهيجى محمد بن على
هرسه بعنوان قطب الدين تذكّر داده شدند.
قطب المحققين
هريك از قطب الدين رازى و قطب الدين شيرازى مذكورين است.
قطب محيى
رجوع بقطب الدين شيخ عبد اللّه نمايند.
قطب مكه
عبد اللّه بن اسعد بعنوان يافعى خواهد آمد.
قطران
بن منصور ديلمى جبلى يا رومى يا ترمدىّ الاصل، تبريزىّ المنشاء و يا خود از اصل از اهالى قريه شادباد دو فرسخى تبريز آذربايجان و مدّاح امراى آن سامان و به حكيم قطران هم موصوف ميباشد.
شرح حال او از حيث اسم و زمان زندگانى و بعضى مزاياى ديگر كه در كلمات ارباب تراجم و سير نگاشتهاند غالبا مغاير هم بلكه بعضى از ايشان به دو قطران قائل شدهاند يكى ترمدى كه بيشتر عمر خود را در بلخ گذرانده و استاد حكيم انورى (متوفى حدود سال ٥٥٠ ه ق- ثن) بوده و ديگرى نيز تبريزى كه عبارت از همين صاحب ترجمه است. نام او محل خلاف ميباشد چنانچه بعضى از ارباب تراجم قطران نوشته و بعضى ديگر نام او را هم مثل كنيهاش ابو منصور دانستهاند. بهرحال شاعرى است ماهر، استاد باهر از مشاهير شعراى عهد ديالمه كه با عضد الدّوله ديلمى (٣٣٨- ٣٧١ ه ق- شلح- شعا) معاصر بوده و مدايحى درباره او گفته و بهمين جهت گاهى به عضدى هم موصوفش دارند. رشيد الدين وطواط اشعار او را بسيار تقديس و تحسين مينمايد و ناصرخسرو هم (كه وفات او چنانچه خواهد آمد مابين سالهاى چهارصد و بيست و هشتم يا سى و يكم يا هشتاد و يكم هجرت مردّد بلكه بعقيده مجمع الفصحا سال پانصد و سى و چهارم است) در سفرنامه خود (بنا بنقل معتمد) گويد كه قطران در تبريز ديوان خود را نزد من آورد و اشعار خوب داشت ولى فارسى را درست نميدانست