ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٤٠٣ - قاضى اياس بن معاوية
ميباشد كه در علوم عربيّه بر ديگران تقدّم داشت، بسيار عاقل و مهربان و كمسخن و پاكفطرت و خوشمعاشرت و كسى را قولا يا فعلا نرنجانده بود اينك مورد محبت عموم و در بدايت حال قاضى بلده خود بوده و اخيرا بقاهره رفت و در آنجا نيز با كمال عفّت متصدى قضاوت مالكيّه شد و شرح تسهيل و شرح مختصر ابن حاجب را تأليف داده و در اوّل رمضان سال هشتصد و دهم هجرت درگذشت. (سطر ١٠ ص ٨٧ ت)
قاضى احمد بن محمد بن منصور
- در باب كنى بعنوان ابن منير خواهد آمد.
قاضى احمد بن مطرف
- بعنوان عسقلانى نگارش داديم.
قاضى احمد بن يحيى
- بعنوان شيخ الاسلام احمد نگارش يافته است.
قاضى اعز
نصر اللّه بن عبد اللّه- بعنوان قاضى نصر اللّه خواهد آمد.
قاضى اكرم
على بن يوسف- بعنوان جمال الدين ابن القفطى نگارش يافته است.
قاضى اياس بن معاوية
- بن مرة، يا قرة بن اياس بن هلال مزنى، مكنّى بابو واثله، در فقه و حديث اعلم زمان خود بود، در خلافت عمر بن عبد العزيز بقضاوت بصره منصوب شد، در فطانت و فراست و هوش و ذكاوت و فصاحت بىبدل بلكه ضرب المثل و اذكى من اياس از امثال دايره بين الناس بود. نوادر بسيارى در اين باب منقول است چنانكه گويند از سه زن كه هيچكدام معروفش نبوده خبر داد كه يكى حامل و ديگرى مرضع و سيّمى بكر است و موافق واقع بود، نيز جمع كثيرى استهلال ميكردند پس انس اظهار رؤيت نمود و هرچه سعى ميكرد ديگران نميديدند اياس ملتفت شد كه موى ابروى انس بر چشم افتاده بفراست دريافت كه انس آن موى را هلال ميپندارد پس آن مويرا از جلو چشم ردّ كرده و بانس گفت كه جاى هلال را بنماياند، انس هرچه نگريست ديگر چيزى نديد و نظائر اين بسيار است. اياس در سال يكصد و بيست و دويم درگذشت و جدّ عالى او، اياس بن هلال از اصحاب كبار حضرت رسالت ص بوده است. (ص ٨٦ ج ١ كا و ٣٥٣٩ ج ٥ س و ٢٤٦ ج ٥ فع)