را بشكستند [١]و بگرفتند و منهزم كردند،دشمن قوّت دارد،و مانند اين خبرها كه در آن وهن و ضعف اهل اسلام بودى.خداى تعالى گفت:اگر از اين كردن و گفتن بازنايستند ما تو را بر ايشان مغرى و مسلّط گردانيم و بر ايشان بياغاليم آنگه با تو مجاورت و همسايگى نكنند در مدينه،الّا اندكى روزگار،يعنى و الّا از پس آن هالك و مستأصل شوند [٢].آنگه وصف كرد ايشان را و حكمشان را بيان كرد.

گفت: مَلْعُونِينَ ،ملعونان‌اند و راندگان و در لعنه [٣]ماندگان.و نصب او بر حال است،عن معنى قوله: إِلاّٰ قَلِيلاً ،يعنى آن اندك روزگار كه با تو بمانند در مدينه، حال ايشان آن بود كه در لعنت باشند. أَيْنَمٰا ثُقِفُوا أُخِذُوا ،هركجا يابند بگيرند ايشان را و بكشندشان كشتنى،و گفتند:نصب«ملعونين»بر ذمّ است.

قتاده گفت:منافقان خواستند تا نفاقى [٤]كه در دل دارند آشكارا كنند.

خداى تعالى اين آيت فرستاد،نيارستند اظهار كردن.

سُنَّةَ اللّٰهِ ،قيل:لسنّة اللّه [٥]،چنان كه كرده است خداى تعالى با آنان كه از پيش رفتند.نصب او به نزع حرف جر باشد و سنّت و نهاد خداى را تغيير و تبديل نيابى.

آنگه گفت: يَسْئَلُكَ النّٰاسُ عَنِ السّٰاعَةِ ،مى‌پرسند تو را اين كافران از وقت قيام ساعه [٦]كه كى خواهد بودن؟بگو كه:علم آن به نزديك خداست. وَ مٰا يُدْرِيكَ لَعَلَّ السّٰاعَةَ[تَكُونُ] [٧]قَرِيباً ،و تو را چه آگاه كرده است؟همانا نزديك باشد آن [٨].

إِنَّ اللّٰهَ لَعَنَ الْكٰافِرِينَ ،خداى تعالى به لعنت كرد كافران را و براند ايشان را،و از رحمت دور كرد و ببجارد براى ايشان آتشى افروخته [٩].فعيل است به معنى مفعول صفت موصوفى محذوف،اى،نارا سعيرا،و براى اين سعيرة نگفت كه فعيل به معنى مفعول است.[١٠-ر]و گفتند:از نامهاى دوزخ است.

[١] -دا،آج،لب:بكشتند.

[٢] -دا،افزوده:و نصب«قليلا»بر صفت موصوفى محذوف است،على الظّرف،اى،زمانا قليلا.

[٣] -دا،آج،لب:لعنت.

[٤] -دا:خواستند كه نفاقى.

[٥] -دا:كسنّة اللّه.

[٦] -دا،لب:ساعت.

[٧] -اساس،آب،آج،لب،ندارد،از متن قرآن مجيد افزوده شد.

[٨] -دا:يعنى تو مى‌دانى همانا نزديك باشد.

[٩] -دا:ندارد.