روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٤ - ترجمه

را چون او را ديدند.و قال:الاكبار الحيض،قال الشّاعر [١]:

تأتى [٢]النّساء لدى أطهارهنّ و لا نأتى [٣]النّساء إذا اكبرن [٤]إكبارا
و بر اين تأويل تقدير آن باشد كه:«أكبرن له» [٥]،اى لاجله،و مثله قول عنتره:

و لقد أتيت على الطّوى و أظلّه حتّى أنال [٦]به كريم المطعم [٧]
اى،و أظلّ عليه.اصمعى گفت:اين بيت پيش رسول بخواندند گفت:هيچ شاعر نبود در جاهليّت كه مرا بايست كه او را ببينم مگر عنتره را [٨]براى اين بيت.

وَ قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ ،دستها ببريدند از دهش و تحيّر،چنان كه بى‌خبر شدند [٩]و هوش از ايشان برفت [١٠]كه دست مى‌بريدند و از نظارۀ جمال يوسف خبر ألم [١١]نداشتند.وهب گفت:از آن چهل زن،نه بمردند،قتاده گفت:بعضى از ايشان دست جدا كردند،مجاهد گفت:ايشان از دست بريدن آنگه خبر داشتند كه خون ديدند [١٢]آنگه از سر تعجّب و تحيّر گفتند: حٰاشَ لِلّٰهِ ،پرگست باد [١٣]! ابو عبيده گفت،اين كلمت را دو معنى است:يكى تنزيه،يكى استثنا،پس بر اين قول معنى آن باشد كه:سبحان اللّه!و التنزيه للّه و المحاشاة له عمّا لا يليق به، يعنى منزّها خدايا كه چنين خلق آفريند!عامۀ قرّاء خواندند:«حاش للّه»بى‌الف.

آنگه در او چند قول گفتند:

يكى آن‌كه [١٤]اصل«حاشى»بوده است به الف،براى كثرت استعمال الف بيفگندند،چنان كه گفتند:لا أب لك و لا أب لشانيك،و الاصل:لا أبا لك،