ابن زيد گفت:آنان بودند كه سوگند خوردند كه صالح را شبيخون كنند و اين آيات بر خواند، وَ كٰانَ فِي الْمَدِينَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ وَ لاٰ يُصْلِحُونَ، قٰالُوا تَقٰاسَمُوا بِاللّٰهِ لَنُبَيِّتَنَّهُ وَ أَهْلَهُ [٤]...،و اصل كلمه اقتسام است،افتعال باشد،امّا من القسم او من القسم،يا از بخشش يا از سوگند.

اَلَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ ،«الّذين»،در موضع جرّ است بدل مقتسمين، آنان كه قرآن را معضّى بكردند،يعنى عضو عضو و جزء جزء.بعضى گفتند:اصل او من عضّيت الشّىء تعضية اذا جعلته اعضاء و اجزاء.قال رؤبة:

و ليس دين اللّٰه بالمعضّى
اى المفرّق.و قال آخر:

و عضّى بنى عوف فأمّا عدوّهم فارضى و امّا العزّ فيهم فغيّرا
قوله:بنى عوف،اراد [٥]سباهم و فرّقهم فى البلاد،و قيل:اراد عضّههم [٦]بلسانه و قطّعهم،ثمّ ابدل«الياء»من«الهاء».

بعضى دگر گفتند:جمع عضة و عضون،ككرة [٧]و كرين،و قلة و قلين،و عزة [٨]و عزين،و اصله:عضهة،لام الفعل [٩]بيفگندند چنان كه بيفگندند من الشّفة و اصلها:

شفهة بدلالة قولهم فى الجمع شفاه و حذفوا من الشّاة،و اصلها شاه و جمعها شياه.و معنى عضه،دروغ و بهتان باشد،و منه

الحديث: لا يعضه بعضكم بعضا، و[ا]لعضيهة، البهتان.يعنى قرآن را نسبت با دروغ كردند،و معنى قول اوّل آن است كه قرآن را

[١] .آب،آز:بخشيدند.

[٢] .همۀ نسخه بدلها،بجز قم و مل:اوّليان.

[٣] .آب،آز،بافته است.

[٤] .سورۀ نمل(٢٧)آيات ٤٨ و ٤٩.

[٥] .قم:قوله عضىّ بنى عوف قيل اراد.

[٦] .قم:عضّهم.

[٧] .آو،آب،آج،لب،مش:ككروة.

[٨] .قم:عزّة،با تشديد.

[٩] .همۀ نسخه بدلها،بجز مل+او،مل+ازو.