روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢٦ - ترجمه
از آن تنگ شود تا كام تو برآيد از تو اغوا و از من غفران،تا هرچه تو به طول عمر اغوا كنى من به يك ساعت بيامرزم.آنگه استثنا كرد از ايشان بندگان عاصى را كه متابعت ابليس كنند،گفت: إِلاّٰ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغٰاوِينَ ،الّا آنان كه پسرو [١]تو باشند از غاويان و نادانان.
آنگه وعيد كرد متابعان ابليس را،گفت: وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ ، دوزخ موعد ايشان است جمله، و آن را هفت در باشد،هر درى را [٢]جماعتى بخشيده.
مِنْهُمْ ،يعنى [٣]من اتباع ابليس.
روايت كردند از اميرالمؤمنين على [٤]كه او گفت:دانى كه درهاى دوزخ چگونه باشد؟گفتند:هم چنان كه درهاى ماست.گفت:نه،درهاى دوزخ چنين باشد،و دستها بر هم نهاد و گفت:خداى تعالى بهشتها بر عرض نهاده است و دوزخ بر دركات و طبقات يك از زير [٥]ديگر،دركۀ اسفل را«جهنّم» [٦]گويند و بالاى آن «لظى»است و بالاى آن[٧٧-پ]«حطمه»است و بالاى آن«سقر»است و بالاى آن«جحيم»است و بالاى آن«سعير»است و بالاى آن«هاوية» [٧].
عبد اللّه بن سنان روايت كرد از ضحّاك در اين آيت كه او گفت:دوزخ را هفت در است و آن هفت دركه است،بهرى بر بالاى بهرى نهاده،بر دركۀ اوّل اهل توحيد باشند ايشان را بر اندازۀ گناه عقوبت كنند،آنگه [٨]بيايند و در دركۀ دوم [٩]جهودان [١٠]باشند و در سيم [١١]ترسايان [١٢]باشند و در چهارم صابيان باشند و در پنجم گبركان [١٣]باشند و در ششم مشركان عرب باشند و در هفتم منافقان باشند،و ذلك قوله: إِنَّ الْمُنٰافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النّٰارِ [١٤].
[١] .آل،آج،لب:پيرو.
[٢] .قم:با.
[٣] .مش:اى.
[٤] .قم،مل،آز،آو+عليه السّلام،آب+كرّم اللّه وجهه،آج،لب،آل+ابن ابى طالب-صلوات اللّه و سلامه عليه.
[٥] .آب،زبر.
[٦] .مل:حميم.
[٧] .مل+است.
[٨] .قم+ ازآنجا،آل+بيرون.
[٩] .آو،آج،مش،لب+در او.
[١٠] .قم:ترسايان.
[١١] .قم:سهام،آب،مل،آز،آج،لب:سيوم.
[١٢] .قم:جهودان.
[١٣] .مل،مش:گبران.
[١٤] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ١٤٥.