نكند، اگر ثبوتاً رؤيت با چشم مسلّح معتبر باشد لازمه‌اش گمراه شدن مكلّفين از ناحيه شارع در مدت بيش از هزار سال است؛ يعنى در بيشتر يا بسيارى از ماهها، در بيشتر يا بسيارى از آفاق، ماه نو يك روز زودتر حلول مى‌كرده و بر اثر عدم دسترسى مسلمانان به ابزار رؤيت، آنان به اشتباه افتاده‌اند و در هزاران ماه، شبهاى قدر و عيد فطر و عيد قربان و عرفه ـ و بسيارى از مناسبت‌هاى ديگر ـ را يك روز ديرتر از وقت واقعى، دانسته‌اند، و علت آن هم چيزى جز اين نيست كه شارع ـ بنابر فرض ـ رؤيت با چشم مسلّح را معتبر دانسته است.

آيا معقول است بگوييم مسلمانان در هزاران ماه، تكاليف مربوط به ماههاى قمرى را بر خلاف واقع ويك روز ديرتر انجام مى‌داده‌اند؛ چون رؤيت با تلسكوپ هابل ـ مثلاً ـ معتبر است و مقصّر خود مسلمانانند كه در بيش از هزار سال گذشته از آن استفاده نكرده‌اند!! وگرنه، ماه يك روز زودتر برايشان ثابت مى‌شد، چون هابل قادر است چيزهايى را ببيند كه روشنايى آنها٠٠٠/٠٠٠/١١ نورى است كه چشم انسان مى‌بيند و فاصله‌اى را كه با هابل مى‌توان ديد از حدّ دو ميليارد سال نورى مى‌گذرد. (٣٣)اساساً آيا ممكن است كه شارع درمقام ثبوت رؤيت، رؤيت با هابل را ـ كه هنوز در دسترس مسلمانان نيست ـ ملاك شروع ماه قرار دهد؟

(٩)

بنده پيشتر نيز در عدم اعتبار رؤيت با چشم مسلّح مقاله‌اى نوشته‌ام كه در مجله فقه اهل بيت(ع)(شماره ٣٩ ـ ٤٠) چاپ شده است. اين نوشته و آن مقاله مكمّل يكديگرند و چون پاره‌اى از قسمتهاى مقاله پيشين براى برخى روشن و گويا نبوده است به توضيح بيشتر مدّعى در اين مقاله پرداختم و از آنجا كه در برخى نقدها، ادلّه آن مقاله به طور كامل نقل نشده است براى داورى و اظهار نظر بايد به خود آن رجوع كرد و اگر در مقاله حاضر ابهامى باشد مراجعه به مقاله پيشين براى رفع آن مفيد خواهد بود.

(٣٣) رك: رؤيت هلال، ج١، مقدمه، باب چهارم.