فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦١ - نقش زمان و مكان در استنباط آیت الله جعفر سبحانى
٦. مسعدة بن صدقه نقل كرده كه روزى سفيان ثورى نزد امام صادق(ع) رفت و ديد كه آن حضرت لباس سفيدى همچون پرده زيرين پوست تخم مرغ پوشيده است. سفيان عرض كرد: اين لباس، شايسته شما نيست. امام(ع) پس از سخنانى فرمود:
«انّ رسول اللّه(ص) كان في زمان مقفر جدب، فأمّا اذا اقبلت الدنيا فاحقّ أهلها بها أبرارها لافجّارها، و مؤمنوها لامنافقوها و مسلموها لاكفّارها»؛ (١٢)
رسول خدا(ص) در زمان خشكسالى و فقر زندگى مىكرد. اما وقتى دنيا به مردم روى آورد، شايستهترين مردم در استفاده از نعمتهاى دنيوى، نيكوكاران و مؤمنان و مسلمانان هستند نه ستمكاران و منافقان و كافران.
٧. عبداللّه بن سنان روايت كرده كه از امام صادق(ع) شنيدم كه مىفرمود:
«بينا أنا في الطواف و إذا برجل يجذب ثوبي، و إذا هو عباد بن كثير البصري. فقال يا جعفر بن محمد تلبس مثل هذه الثياب و أنت في هذا الموضع مع المكان الذى أنت فيه من عليّ(ع)؟! فقلت: فرقبي اشتريته بدينار و كان عليّ(ع) في زمان يستقيم له ما لبس فيه، و لو لبستُ مثل ذلك اللباس في زماننا لقال الناس: هذا مراء مثل عبّاد»؛ (١٣)
روزى مشغول طواف بودم كه ناگهان مردى لباسم را گرفت و به طرف خود كشيد ديدم عباد بن كثير بصرى است و گفت: اى جعفربن محمد، چنين لباسهايى مىپوشيد، در حالى كه شما در همان موقعيتى قرار داريد كه على(ع) در آن موقعيت قرار داشت؟! به او گفتم: اين لباس، يك فرقبى است كه آن را به يك دينار خريدهام. على(ع) در زمانى مىزيست كه آن پوشش را مىطلبيد. اگر من امروز همانند آن لباس را بپوشم، مردم مىگويند رياكار است مثل عبّاد.
٨. معلّى بن خنيس از امام صادق(ع) نقل كرده كه فرمود:
«إنّ علياً(ع) كان عندكم فأتى بني ديوان و اشترى ثلاثة أثواب بدينار القميص إلى
(١٢) همان، حديث ١٠.
(١٣) همان، حديث ٣.