فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٦ - نقش زمان و مكان در استنباط آیت الله جعفر سبحانى

«لاسبق إلاّ في خف أو حافر أو نصلٍ ـ يعنى النضال ـ»؛ (٦١)

مسابقه دادن فقط در اين موارد جايز است: خف(اسب و الاغ) و حافر(شتر و فيل) و تير(جنگ) .

امام صادق(ع) به نقل از رسول خدا(ص) مى‌فرمايد:

«انّ الملائكة تحضر الرهان في الخف و الحافر و الريش و ماسوى ذلك فهو قمار حرام»؛ (٦٢)

ملائكه در شرط بندى مربوط به مسابقه خف(اسب و الاغ) و حافر(شتر و فيل) و تير حاضر مى‌شوند و شرط بندى در غير اين موارد، قمار و حرام است.

بديهى است كه ملاك مسابقه در اين موارد، تقويت بنيه دفاعى مسلمانان بوده است؛ و امروزه تحصيل اين ملاك تنها با مسابقه در موارد سه گانه فوق امكان‌پذير نيست، بلكه وسايل پيشرفته‌ترى را مى‌طلبد.

شهيد ثانى در كتاب «مسالك» گفته است:

«ميان فقيهان در شرعى بودن اين عقد، اختلافى وجود ندارد، بلكه پيامبر اكرم(ص) در بسيارى از موارد به انجام آن فرمان داده است؛ زيرا اين عمل يكى از مهمترين فوايد دينى را دربردارد و مسلمانان به اين وسيله، در جهاد با دشمنان خدا پيروز مى‌شوند؛ جهادى كه از بزرگترين اركان اسلام است. به سبب همين فايده است كه اين عمل از زمره امور لهو و لعب ـ كه معامله بر آنها نهى شده ـ خارج مى‌شود». (٦٣)

بنابراين اگر هدف از تشريع اين عمل، آمادگى براى مبارزه و تمرين جهاد باشد، پس با توجه به اين ملاك يقينى، بين آنچه در زمان پيامبر(ص) رايج بوده با آنچه در زمان‌هاى ديگر متداول مى‌گردد، فرقى نيست.