صورت دوّم:اين‌كه مقدارى فاصله گرفته باشد؛ به گونه‌اى كه از نظر محاسبات فلكى، امكان رؤيت با چشم معمولى بسيار ضعيف باشد؛ امّا امكان آن به طور كلّى منتفى نباشد و بالفعل هم رؤيت معمولى حاصل نشود.

در اين دو صورت ـ كه بايد گفت در كلمات ديگران كه در اين‌باره بحث نموده‌اند، بين آنها هيچ تفكيكى نشده است و حال آن‌كه گفتيم صورت دوّم مى‌تواند از محل نزاع خارج باشد ـ چنانچه با ابزار و تلسكوپ، هلال رؤيت شود، آيا چنين رؤيتى اعتبار دارد؟

در اين بحث، به مشهور فقيهان نسبت داده شده كه رؤيت با چشم مسلّح كفايت نمى‌كند؛ امّا از آنجا كه اين بحث از مباحث مستحدثه است و سابقه استفاده از چشم مسلّح به زمان نه چندان دور باز مى‌گردد ـ حتّى به صورت دقيق‌تر، همان‌طور كه در برخى از نوشته‌ها آمده است، بايد گفت كه استفاده ضابطه‌دار و روش‌مند از ابزار براى رؤيت هلال، عمرى بيش از چند دهه ندارد ـ نمى‌توان شهرت معتبر بين فقيهان را كه همان شهرت ميان متقدّمين است ادّعا نمود. البته در بين فقيهان معاصر اين شهرت وجود دارد، امّا براى استدلال معتبر نيست.

كسانى كه رؤيت با چشم مسلّح را كافى مى‌دانند، به «أصالة الاطلاق» در مورد رؤيت استدلال نموده‌اند؛ علاوه بر اين كه در هيچ‌يك از روايات، دليل و قرينه‌اى بر اعتبار رؤيت با چشم معمولى و عادى وارد نشده است. گرچه اصل رؤيت معتبر است و محاسبات فلكى و امور ظنّى را معتبر نمى‌دانند، ولى معتقدند همان‌طور كه رؤيت با ابزارى مانند عينك كفايت مى‌كند، رؤيت با ابزار قوى‌تر نيز كه در واقع تغييرى ايجاد نمى‌كند كفايت مى‌كند. آنچهـاز نظر صناعى لازم است، صدق و استناد رؤيت به بيننده مى‌باشد؛ و به طور قطع مى‌توان رؤيت را به كسى كه با تلسكوپ مى‌بيند، استناد داد و اين استناد حقيقى است. به عبارت ديگر، صدق رؤيت بر رؤيت با ابزار، قطعى و مسلّم است. شاهد روشن بر اين مطلب آن است كه اگر كسى با تلسكوپ مشاهده كند كه شخصى به قتل رسيد، مى‌تواند در دادگاه بر آن قتل شهادت دهد و حاكم شرع نيز بايد بر اين شهادت ترتيب اثر بدهد در حالى‌كه در مسئله شهادت، شاهد بايد مانند خورشيد(به روشنى) مورد شهادت را ديده باشد.