آية اللّه‌ خوئى و مقلّدان ديگر آقايان، مناسب وضع مسلمانان به خصوص در مناطق غير اسلامى نيست و گاهى به دست افراد مغرض يا ناآگاه بهانه‌اى براى تحليلهاى تفرقه‌انگيز داده است.

يكى از نزديكان امام موسى صدر درباره ايّام اقامت ايشان در لبنان مى‌گويد:

پيوسته هنگام فرارسيدن عيد فطر، ايشان با مشكلات فراوانى روبرو مى‌شدند؛ زيرا سنّيها بنا به فتواهاى علما يا دولتهاى خود هميشه زودتر از شيعيان اعلامِ عيد مى‌كردند و در نتيجه يك روز را برخى از مسلمانان عيد و برخى ديگر روزه مى‌گرفتند. (٥)

روز دوشنبه سى‌ام ماه رمضان ١٤١٩ ـ طبق يك نظر ـ و روز عيد فطر ـ طبق نظرى ديگر ـ يكى از عالمان شيعه لبنان در يكى از مساجد بيروت در سخنرانى خود گفت:

اندوهبارترين روزها بر من همين امروز است، اين اندوه براى رنج خودم نيست بلكه اندوه براى امّت است، ما دوست داشتيم كه اين عيد، عيدى باشد كه همه مردم را جمع كند و سرچشمه تفاهم و همفكرى باشد؛ ولى اين مشكل تاريخى مسلمانان است كه روش ثابت و اساسى كه بتوانند بر آن توافق داشته باشند، ايجاد نكردند. ما به خوبى مى‌دانيم كه مردم هميشه در خانه هايشان با مشكلاتى روبه رو هستند كه به سبب تعدد مراجع دينى پديد آمده است، يك نفر از كسى تقليد مى‌كند كه مى‌گويد فلان چيز نجس است و آن ديگرى از فردى تقليد مى‌كند كه معتقد به طهارت همان چيز است و هر دو در يك خانه زندگى مى‌كنند. نسبت به قضيّه هلال ماه نيز مسئله همين طور است ؛ زيرا در اين جا نظريات فقهى گوناگونى وجود دارد».

به همين مناسبت اداره تبليغ دينى وابسته به مجلس اعلاى شيعه در لبنان طى بيانيه‌اى اعلام كرد:

«سازمان تبليغ دينى اندوه و تأسف خود را از تشويشى كه باعث اشتباه برخى از برادران در باره عيد فطر در روز دوشنبه شد اعلام مى‌دارد».

(٥) تاريخ و فرهنگ معاصر، ويژه نامه پنجم: يادنامه امام موسى صدر، ص ٤٤١.