فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٧ - نقش زمان و مكان در استنباط آیت الله جعفر سبحانى

بر اين اساس، حصرى كه در روايات فوق آمده است، ناظر به شرط بندى لهوى مانند بازى با كبوتران است. همچنان كه در روايتى از رسول خدا(ص) آمده است:

«كلّ لهو... باطل إلاّ في ثلاث: في تأديبهِ الفرس و رميه عن قوس و ملاعبته امرأته فإنهنّ حق»؛ (٦٤)

هر لهوى... باطل است مگر در سه مورد: در تربيت اسب، پرتاب تير از كمان و ملاعبه با همسر؛ زيرا اين كارها نيكو و صحيح است.

٢. دفاع از كيان اسلام يك امر ثابت و هميشگى است؛ و آيه زير به همين مطلب اشاره دارد:

«و اعدّوا لهم مَااستطعتم من قوة و من رباطِ الخيل تُرهبونَ به عدوّاللّه‌ و عدوّكم»؛ (٦٥)

هر نيرويى كه در قدرت داريد، براى مقابله با دشمنان آماده سازيد واسب‌هاى ورزيده [آماده كنيد[ تا به وسيله آن، دشمن خدا و دشمن خويش را بترسانيد.

بديهى است كه در زمان گذشته، دفاع به وسيله تير، نيزه، شمشير و امثال اينها بوده است؛ اما امروزه در سايه پيشرفت‌هاى شگرف علمى، ابزارهاى جنگى شامل توپ، تانك، وسايل زرهى، هواپيماها و كشتى‌هاى جنگى است.

٣. اسلام دستور داده تا مسلمانان به نشر علوم و معارف و تربيت انسانها بپردازند. در گذشته وسايلى كه براى اين كار استفاده مى‌شد، از چند ابزار ساده مانند مداد و دوات تجاوز نمى‌كرد؛ ولى امروزه به بركت پيشرفت علم، وسايل تعليم و تربيت به سرعت پيشرفت كرده به طورى كه حتى رايانه، تلويزيون، راديو و اينترنت را نيز در بر گرفته است.

٤. طبق نظر مشهور فقيهان، احتكار به اجناس معدودى اختصاص دارد.

سكونى از امام صادق(ع) و او نيز از پدرانش، از پيامبر اكرم(ص) نقل كرده است:

«الحكرة في ستّة اشياء: في الحنطة و الشعير و التمر والزيت و السمن و الزبيب»؛ (٦٦)