فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٠ - پول جديد از نگاه انديشمندان احمدعلى يوسفى
پول است؛ زيرا نمىشود از ماهيّت پيچيده شيئى (پول) كه ريشه عميق در تاريخ دارد، با موفقيّت سخن گفت؛ مگر اين كه نگاهى دقيق و هر چند كوتاه، به پيشينه تاريخى آن انداخت.
پيشينه تاريخى پول
پول در مسير تاريخى خود مراحل زير را پيموده است:
١ـ پول كالايى (غيرفلزى)
در مبادلات پاياپاى كالاهاى گوناگون از نظر ظاهر، كميّت و كيفيّت باهم تفاوت داشتند. هريك از كالاها براساس ميزان كار و مطلوبيتى كه براى افراد ايجاد مىكرد، نزد آنان از ارزش مبادله اى مختلفى برخوردار بود. ناهمگونى و ناهمسانى ارزش هاى مختلف انواع كالاها، مشكل عمده و اساسى براى مبادلات پاياپاى بود. بنابر اين به وسيلهاى نياز بود تا در همسان سازى ا نواعارزشهاى اقتصادى ناهمگون و ناهمسان به آنها كمك كند؛ همان گونه كه وقتى انسانى مىخواست كيفيّت اشياء را بيان كند به تصاوير روى مىآورد،و در مقام توصيف آنها، به مقادير و اوزان متوسّل مىشد؛ همچنين در هنگام تعيين ارزش اقتصادى اشياء نيازمند معيار و مقياسى بود تا بتواند به آسانى ارزش هاى مختلف اقتصادى را با آن مقايسهو مقدار آن راتعيين نمايد.
سرانجام وفاق عمومى برآن شد كه كالايى وجود داشته باشد تا ارزش مبادلهاى همه كالاهاى ديگر به كمك ارزش مبادلهاى آن كالا بيان شود. اين نياز را كالاى معادل همگانى برآورده مىساخت.
اين معادل همگانى، علاوه بر اينكه براى همسان سازى يا آسان سازى مقايسه ارزشهاى اقتصادى مختلف،وارد مبادلات شد، به عنوان ذخيره كننده ارزشهاى اقتصادى نيز پذيرفته شد. اين كالا همچنين مىتوانست به عنوان واسطه در مبادله محسوب گردد. اين معادل همگانى نام«پول» به خود گرفت و در پى آن، مبادلات پاياپاى جاى خود