معاملات خود وقتى معامله اى انجام دهند در قبال شيئى كه اخذ مى‌كنند، پول كاغذى را به‌طرف مقابل مى‌دهند، به عنوان اينكه به مقدار آن از دولت يا بانك مركزى طلب دارند. (١٤)

ب.حواله انبار

بهترين تعبير براى پول در اين سطح عمومى،بحث «حواله انبار» است كه در هر انبارى آن را مى‌پذيرند و در برابرش مقدارى كار انباشته يا كارزنده تحويل مى‌دهند. نقش پانصد ريال يا يك ليره ياده سكه نقره، اين است كه به هرجا ببرند يا پنج متر پارچه ـ كه مقدارى كارمجسّم و متبلور است ـ تحويل مى‌دهند، يا يك جفت كفش؛ چون كار انباشته و متبلور است. (١٥)

آنچه گفته شد، برخى از اقوالى است كه پيرامون ماهيّت پول ـ آن هم فقط اسكناس ـ ارائه شده است.

ماهيّت پول كاغذى معركه آرا بين انديشمندان ا سلامى شده و هر نظريه هم پيامدهاى فقهى ـ اقتصادى خاصّى را به دنبال دارد. اگر پول تحريرى و برخى پول‌هاى جديد ديگر در مدار بحث قرار گيرد، به گستره و تعدد نظريه ها افزوده خواهد شد.

براى اين كه اين نزاع به سامان صحيحى برسد ضرورى است مقدماتى به نحو صحيح‌و كافى منقّح و پيراسته شود؛ تا در بازيافت ماهيّت انواع‌پول نظريّه صواب فراچنگ آيد و كاستى هاى ساير نظريه‌ها آشكار گردد.

در اين جا مناسب است فرضيّه خود را پيرامون ماهيّت انواع پول‌ها بيان نماييم، تا مسير بحث آينده براى خواننده گرامى روشن شود.

انواع پول‌ها اعم از كالايى، فلزى، كاغذى، تحريرى و... از ويژگى ماليّت برخوردارند و از مصاديق بارز مال محسوب مى‌گردند.

يكى از مقدماتى كه براى اثبات فرضيه فوق مورد نياز است، بررسى پيشينه تاريخى

(١٤) همان.،ص٥١،٥٢،٧٨،٩٣.
(١٥) شهيد بهشتى.ربا در اسلام،ص٩٣.