نظام پول فلزى، برغم فوائد و امتيازاتى كه نسبت به نظام پول كالايى داشت، دچار نارسايى هايى دربرآوردن انتظارات مردم بود. همين كاستيها به جايگزينى نظام پول كاغذى انجاميد.

٣ـ پول كاغذى (اسكناس)

انقلاب صنعتى باعث افزايش شتابنده درمازاد توليد بر مصرف خانوارها و بنگاهها گرديد؛ حتّى بسيارى از كشورهاى صنعتى نياز به بازارهايى در آن سوى مرزهاى ملى خود براى فروش كالاهاى داخلى پيدا كردند. به طور كلّى رشد نرخ توليدات كالاها و خدمات قابل مبادله، به مقدار قابل توجّهى نسبت به رشد نرخ استخراج و عرضه پول بيشتر بود. از طرف ديگر براى جلوگيرى از ركود، اقتصاد به وسيله مبادله‌اى بيشترى نياز داشت؛ اما پول هاى فلزى براى حجم مبادلات كفايت نمى‌كرد.

اين امر در كنار ساير معايب نظام پول فلزى، موجب گرديد كه انسان در فكر معادل همگانى ديگرى به جاى طلا و نقره باشد. مردم انتظار داشتند كه اين جايگزين، علاوه بر اين كه باعث تسهيل مبادلات آنان بشود،تغيير عمده‌اى در دارايى آنها ايجاد نكند. به مرور دريافتند كه چنين چيزى پول كاغذى و اسكناس است كه:

با چاپ كردن چند صفر زيادتر يا كمتر در مبلغ‌اسكناس، ارزش اين وسيله سبك و قابل حمل با حجم كوچك خود، زياد يا كم شود. با استفاده از اعشار مى‌توان آن را به هر مقدار كه بخواهيم تقسيم كنيم. (١٦)

اسكناس مراحل مختلفى را پشت سرگذاشت كه آشنايى با آن،مارا درفهم بهتر ماهيّت

(١٦) ساموئلس.اقتصاد،ترجمه پيرنيا،ج١،ص١٩.