اشتراط عدالت وصى است حاجت به امين ديگر نيست و هر گاه وصى عاجز باشد و امين ديگر هم نباشد و اميد باشد، انتظار بكشد تا كسى به هم رسد كه به آن قدر راضى شود.

و اگر اينها هيچ يك ممكن نشود حسب الممكن به آن چه مناسب مقصد موصى است عمل كنند، مثل اكتفا به حج تنها يا عمرۀ تنها. و هر گاه ممكن نشود، اظهر اين است كه به مصرف وجوه برّ برسانند، بلكه بخصوص تصدق به فقرا. و از اينجا ظاهر مىشود حال حجة الاسلام هر گاه مال موصى منحصر باشد در همان، و كسى چيزى علاوه نكند.

٤٢٨- سؤال:

هر گاه حاج عبور به راهى نمايند كه دو ميقات دارد، در ميقات اول بايد محرم شود يا نه؟

جواب:

راهى كه دو ميقات دارد نمىدانم كدام است. بلى ميقات اهل عراق از راه نجد، وقتى كه به مدينه مشرفه مىروند، وادى عقيق است و افضل وادى عقيق «مسلخ» است كه بركۀ شريف، آنجاست. و افضل اين است كه تأخير نكند تا به «مفاسل»، مگر از راه تقيه يا عذر ديگر. و هر گاه احرام در ميقات ممكن نشود، در محاذات آن احرام بگيرد و به ميقات ديگر كه مىرسد در آنجا نيز احرام بگيرد و اگر به ميقات ديگر نرسد، در اول حرم، تجديد احرام كند.

٤٢٩:- سؤال:

هر گاه حاج، حمد و اذكار واجبهاش صورت نداشته باشد، بعد از حج عقد نكاحش يا زنش حلال است يا نه؟

جواب:

اظهر، صحت حج است. خصوصا هر گاه مقصر نبوده در تحصيل مسائل نماز، و عقد، حلال است و نماز را به نيت قربت بر وجه صحيح به جا آورد و هر گاه در جايى است كه آسان است عود بر وجه صحيح، در محل خود بكند. و هر گاه متعسر است در هر جا باشد بكند.

٤٣٠- سؤال:

هر گاه كسى بميرد و در ذمۀ او حج بلدى باشد، آيا استيجار حج را به اين نحو مىتوان نمود كه شخصى را اجير كنند و آن شخص اجير، از مال مستأجر، اخراجات خود را بگذراند، مثلا تا نجف اشرف يا تا ميقاتگاه، و از آنجا آن شخص، اجير ديگرى را اجير كند از براى مستأجر و خود از براى خود، احرام بگيرد و حج كند، به