و دليل سيد مرتضى اجماعى است كه خود دعوى كرده و دلالت مىكند بر آن نيز روايتى كه ابن بابويه به سند صحيح از ابان بن [١] عثمان، روايت كرده از ابى مريم انصارى عن ابى عبد اللّٰه (ع)، قال: اذا صام الرجل شيئا من شهر رمضان ثم لم يزل مريضا حتى مات فليس عليه قضاء و ان صح ثم مات و كان له مال تصدق عنه مكان كل يوم بمد فان لم يكن له مال صام عنه وليه. و كلينى نيز همين را روايت كرده، لكن سند آن صحيح نيست.

و اما دليل ابن عقيل بر اين كه تصدق مىشود از او لا غير، پس آن روايت ابى مريم است كه شيخ در تهذيب نقل كرده از حضرت صادق (ع): قال اذا صام الرجل شيئا من شهر رمضان فلم يزل مريضا حتى يموت فليس عليه شيء، فان صح ثم مرض حتى يموت و كان له مال تصدق عنه، فان لم يكن له مال تصدق عنه [٢] وليه، و علامه (ره) حديث را در مختلف چنين نقل كرده و لكن عبارتى كه از ابن عقيل نقل كرده، اين است كه: و قد روى انه من مات و عليه صوم من رمضان تصدق عنه عن كل يوم بمد من طعام و بهذا تواترت الاخبار عنهم (ع). و صاحب مدارك همين حديث ابى مريم را از تهذيب نقل كرده با وصف به صحت، لكن عبارت او اين است: و ان صح ثم مرض حتى يموت و كان له مال تصدق عنه وليه.

و اما دليل قول شيخ در مبسوط پس گويا جمع بين الاخبار باشد به حمل بر تخيير. و دليل ابن ادريس همان دعوى اجماع است. و مراد سيد (ره) از دعوى اجماع نيز

[١]: اگر سند اين حديث تا «ابان» اشكال نداشته باشد لا اقل در خود او اشكال هست. فخر المحققين حديث او را نمىپذيرد و از پدرش (علامه) نقل مىكند كه نبايد احاديث ابان را پذيرفت زيرا او «ناووسى» مذهب است. ابان در تفسير قرآن احاديث مضطربى نقل كرده كه همۀ آنها قابل تامل است. و حديث بالا در: وسايل: همان باب قبلى، ح ٧

[١]: همان مرجع ح ٢

[٢]: صاحب وسائل اين حديث و حديث بالا را با هم در شماره «٧» جاى داده است.