خمر، طهارت ظرف اوست، هر چند مكرر در آن خمر گرفته باشند. پس در اينجا هم عصير پاك مىشود و هم خمره به تبعيت پاك مىشود و بر اين وارد مىآيد كه اطلاق منصرف به افراد شايعۀ احكام مىشود، و اين از احكام شايعه نيست و به هر حال احتياط، اجتناب است، بلكه در صورت اوّلى نيز اجتناب است. [١]

١١٢- سؤال:

نيّت وضو را در وقت دست شستن بكند بهتر است يا نزد رو شستن؟

جواب:

آن چه از اكثر علما نقل شده، اين است كه جايز است نيت را مقدم دارد بر شستن دستها و وقت آن تنگ مىشود در نزد شستن رو، و بعضى در اين اشكال كردهاند، از جهت آن كه شستن دستها داخل اجزاى وضو نيست، بلكه مستحب خارج از وضو است، مثل مسواك كردن قبل از وضو، و بسم اللّٰه گفتن، و حق اين است كه اگر ما نيّت را عبارت از گذرانيدن معانى در خاطر بگيريم، يعنى قصد به فعل معين به جهت رفع حدث و استباحه صلاة، مثلا تقربا إلى اللّٰه، پس محل آن نزد شستن رو، خواهد بود، به جهت آن كه آن اول فعل است و بايد نيّت مقارن فعل باشد و شستن دستها اول وضو نيست، چنانكه اقامۀ نماز و شش تكبير سنّت قبل از آن، هر گاه تكبيرة الاحرام را در آخر قرار بدهد و هر گاه نيّت را عبارت از داعى بگيريم و گذرانيدن در دل را ضرور ندانيم، چنانكه حق و تحقيق هم، اين است، پس ديگر اشكال نيست. همين كه باعث بر فعل و نشستن او در محل وضو ساختن، همان فرمانبردارى خداست (و مىداند كه الحال از او خواسته كه وضو بسازد به جهت نماز چون حدث از او صادر شود. و مىداند كه افعال واجبه و مستحبه كدام است و مستحبات داخل در وضو كدام است و مستحبات خارج كدام است) همين نيّت است، هر گاه نه قبل از دست شستن به خاطر بگذراند و نه قبل از رو شستن باز وضوى او صحيح است و داعى در شستن دستها، در اين صورت به جا آوردن مستحب قبل از وضو است و داعى او بر شستن رو، به جا آوردن اول واجبات وضو است و داعى او بر تخليل كردن مو، به جا آوردن مستحب داخل

[١]: روحيه اصول گرايى مرحوم ميرزا در اين مسأله خود وى را در تنگنا قرار مىدهد و گر نه طهارت ظرف در هر دو مورد از نظر يك فقيه حديث روشن است و اطلاق به افراد شايع منصرف مىشود و صرف نيت خمر گذاشتن يا سركه گذاشتن تاثيرى در طهارت و نجاست ندارد.