اول: آب غسالۀ ميت نجس است يا نه؟ و دوّم آن كه ظرفى كه در حين غسل دادن به بدن ملاقات كند، ظرف نجس مىشود يا نه؟ و اگر ظرف نجس شد آن ظرف نجس به آبى ملاقات كند كه كمتر از كر باشد آب نجس مىشود يا نه؟ و بدن كسى كه ملاقات كند به بدن ميت بعد از غسل سدر و كافور و پيش از غسل به آب خالص نجس است؟

و غسل مسّ ميت لازم است يا نه؟

جواب:

احوط اجتناب است از غسالۀ ميت، بلكه دور نيست كه نجس باشد، و لكن الحال چون دليل واضحى نيست جرأت حكم به نجاست نمىكنم و اين سخن در غسالۀ ميت است. و امّا آبى كه ملاقى بدن مىشود به جهت غير غسل و كمتر از كر باشد، شكى در نجاست آن نيست، هر چند به جهت شستن چرك بدن او باشد، و امّا غسالۀ ازالۀ نجاستهاى ديگر از بدن ميت، پس كلام در آن مثل ازالۀ نجاست است از بدن زنده كه اشهر و احوط در آن، حكم به نجاست است، هر چند حقير در حكم آن نيز اشكال دارم و امّا ظرفى كه در حين غسل دادن با رطوبت به بدن ميت ملاقات كند، پس آن ظرف نجس مىشود و اگر آن ظرف به آب كمتر از كر، ملاقات كند آن هم نيز نجس مىشود و بدن ميت تا سه غسل او تمام نشده نجس است و ملاقى آن نجس مىشود و هم چنين به ملاقات آن، غسل مس ميت واجب مىشود، هر چند قليلى از يك عضوى از غسل آخرى باقى مانده باشد.

١٠٩- سؤال:

هر گاه آب وضو را از مرفق قدرى پايينتر بريزى، امّا از مرفق بشويى صحيح است؟ يا واجب است كه در آب وضو كه از مرفق بريزد تا صحيح باشد؟

جواب:

بلى صحيح است و از بالا ريختن واجب نيست، آن چه واجب است از بالا شستن است، بلى مستحب است كه از بالا بريزد.

١١٠- سؤال:

مرتد: در ظاهر توبۀ او قبول است و پاك است در ظاهر يا نه؟

جواب:

بلى اظهر قبول است و پاك مىشود و تزويج جديد مىتواند كرد و مال جديد هم مالك مىشود، نهايت اموال سابقه رجوع به او نمىكند و زن سابق هم به عقد سابق حلال نيست و قتل هم ساقط نمىشود و اللّٰه العالم.