به شرف عرض مقدس عالى مىرساند كه در مرحلۀ تكليف خود متحير ماندم و هيچ امرى موجب شبهه مخلص نشده، الا آن چه بعضى از ثقات مذكور نمودهاند كه بندگان عالى فرمودهاند در اين سال، امنيت طريق حج نيست و راه خيال اين مخلص اين بوده كه به شياع ثابت شده كه سال گذشته، امنيت از طريق شيراز بوده و جمعى كثير از تجار نيز مذكور نمودند كه از اينجا تا «لحسا» و «قطيف» امن است و به تصرف شاه است برّا و بحرا، و جماعتى كه از حج آمدند متفق بودند كه از قطيف تا مكه، نهايت امنيت دارد به اعتبار نفاذ امر سعود خذله اللّٰه. و ميل آن به روانه شدن حاج از اين طريق و به اعتبار اين كه، اين طايفه كسى را كه امان بدهند محقون الدّم مىدانند و امان داده است در سال سابق در مكۀ معظمه بالاخبار المتواترة، علاوه بر اين كه قافله را، طايفۀ تسنن بلكه كفار هم در امان مىدانند و متعرض آن نمىشوند مگر دزد، و دزد در همه جا هست، بلكه دزد اين راه كمتر است و چيزى كه در دل خلجان مىكند نيست، مگر مرحلۀ كربلاى معلّى كه موجب زيادتى كينۀ آن ملعون با شيعه شده باشد كه گاه است با طايفۀ شيعه كه وارد به او بشود تلافى كند. اين به نظر قاصر، وقعى ندارد، يكى به جهت اين كه قضيۀ [١] نجف اشرف مكرر واقع شده و اصلا از براى قافله ضررى نداشته و پدرش را عجم [٢] كشت موجب امرى نشد و اين كه اخبارى كه مذكور مىشود كه از كسان او كشته شده است قطعى، بلكه ظنّى هم نيست. منتهاى امر، آن است كه بر سر ولايتى لشكر كشيد و آنها به تشويش خود دفاع كردند و آن ملعون با وجود تقلب او در طريقۀ خود، چگونه طايفهاى را كه امان داده باشد به آن اذيت مىرساند به تقريب تقصيرى كه غير آنها كردهاند.

و ديگر از روزى كه واقعۀ كربلا اتفاق افتاد تا روزى كه امير حاج از جانب سعود به

[١]: قيام آل سعود به تحريك و مساعدت انگليس سال ١١٤٧ هق شروع شده محمد بن سعود در سال ١١٧٩ در گذشت و پسرش عبد العزيز در سال ١٢١٦ كربلاى معلّى را غارت و قتل عام كرد و در سال ١٢١٨ در مسجد «درعيه» بدست يك فرد شيعه كشته شد و نوبت به پسرش سعود بن عبد العزيز رسيد كه حكومت او از ١٢١٨ تا ١٢٢٩ بود و سؤال كننده از اوضاع همان سالها گزارش مىدهد كه شهر نجف نيز چندين بار مورد حمله آنان قرار گرفته بود

[٢]: قيام آل سعود به تحريك و مساعدت انگليس سال ١١٤٧ هق شروع شده محمد بن سعود در سال ١١٧٩ در گذشت و پسرش عبد العزيز در سال ١٢١٦ كربلاى معلّى را غارت و قتل عام كرد و در سال ١٢١٨ در مسجد «درعيه» بدست يك فرد شيعه كشته شد و نوبت به پسرش سعود بن عبد العزيز رسيد كه حكومت او از ١٢١٨ تا ١٢٢٩ بود و سؤال كننده از اوضاع همان سالها گزارش مىدهد كه شهر نجف نيز چندين بار مورد حمله آنان قرار گرفته بود.