ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٦٠ - سجدهء فرشتگان بر آدم و امتناع ورزيدن شيطان

اجزاء تشكيل دهندهء خون و سلَّولها و غير ذلك كه در جريان زندگى آدمى ائتلاف دارند . و اين هماهنگى و ائتلاف يكى از دو ركن اساسى حيات انسانى است . ركن دوم حيات او ، اضدادى است كه در تكاپو و پويندگى منظم خود ، ادامهء حيات را امكانپذير مى سازند . بحث مشروحى در بارهء تضاد در تفسير جمله : و بمضادّته بين الأشياء عرف ان لا ضدّ له . ( و به جهت تضادى كه ميان اشياء انداخته است ، معلوم مى گردد كه براى خداوند ضدّى وجود ندارد ) . انجام خواهيم داد .
٩٦ ، ٩٧ - وَاسْتَأْدَى الله سُبْحانَه الْمَلائِكَةَ وَديعَتَه لَدَيْهِمْ وَعَهْدِ وَصِيَّتِه الَيْهِمْ فى الاْءِذْعانِ بِالسُّجُودِ لَه فَقالَ سُبْحانَه : ( « وَإِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا » ) [١] ( آن گاه خداوند سبحان اداى امانتى را كه در بارهء آدم به فرشتگان سپرده و وصيتى را كه به آن موجودات مقدس براى اعتقاد و انجام سجده به آدم و خضوع و تعظيم به او نموده بود ، مطالبه كرد و فرمان سجده را صادر فرمود كه : « به آدم سجده كنيد ، همهء فرشتگان به آدم سجده نمودند مگر شيطان ) .
سجدهء فرشتگان بر آدم و امتناع ورزيدن شيطان ما براى توضيح دستورى كه به فرشتگان براى سجده به « آدم » ( ع ) داده شد ، ترجمهء آيات مربوطه را مى آوريم : هنگامى كه پروردگار تو به فرشتگان گفت : من خليفه اى در روى زمين قرار مى دهم ، فرشتگان گفتند : خدايا ، كسى را روى زمين قرار مى دهى كه فساد در آن راه بياندازد و خونها بريزد ، در حالى كه ما با ستايشت تسبيح و تقديست مى كنيم .
خدا گفت : من مى دانم چيزى را كه شما نمى دانيد .
خداوند همهء اسماء را به آدم تعليم نمود و سپس آنها را به فرشتگان عرضه كرد و گفت :

[١] پس از كلمهء بالسجود له ، اين دو كلمه : « و الخنوع لتكرمته » ( و خشوع در اكرام آدم ) وجود دارد .