ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٩ - مسئلهء دوم - ارزيابى علمى فرضيهء تحول

حيوانات يا نباتاتى كه در نتيجهء تغيير ناگهانى حاصل مى شوند ، عموما ضعيف و رنجور هستند و بهيچ وجه شاهد و مدّعاى خوبى براى مسئلهء مسابقهء حياتى نمى باشند » [١] .
اين مطلب را هم كه مارسلن بول و ژان پيوه تو مى نويسند ، توجه كنيم : « اگر چه انواع مدارك مختلف و بخصوص مسائل ديرين شناسى ، اصل موضوع تكامل را به وضع مقاومت ناپذيرى بر ما تحميل مى كنند ، امّا عامل محرك تكامل كاملا يا بطور عمده بر ما پنهان است » [٢] .
در ارزيابى علمى مسائل ديرين شناسى هم اختلاف نظر فراوانى وجود دارد كه ابهام موضوع تكامل را افزايش مى دهد . از آن جمله ١ - موضوع انواع متوسط كه حلقه‌هاى گسيخته را پر كند ، روشن نيست .
٢ - در تشكيل فسيلها مونتاژهايى عمل شده است كه بر ترديد محققان مى افزايد .
٣ - عدم انقراض حيوانات فراوانى كه از اوايل دوران اول زندگى مى كنند .
تحول انسان از ميمون ، با اين كه تحقيقات و مباحث خيلى فراوانى در بارهء آن مخصوصا از قرن ١٩ تا كنون صورت گرفته است ، در هاله اى از ابهامها فرو رفته است كه بقول پىير روسو حلّ ناشدنى مى باشد . عبارات زير را براى مدعا در نظر بگيريم : پيدايش صنعت و پيدايش آدمى : « شايد تكرار اين موضوع بىفايده باشد كه اين حادثهء عظيم كه در تاريخ كرهء زمين اهميت قطعى دارد ، براى هميشه در لفّاف ضخيمى از اسرار پوشيده مى ماند و شايد كيفيت آن هيچ وقت بر ما معلوم نشود . اين قدر مى دانيم كه اكثريت ديرينشناسان آن را به حدّاقل يك ميليون سال قبل ، يعنى به ابتداى عهد چهارم معرفة الارضى منسوب مى سازند .
جديدترين اكتشافات در ديرين شناسى نوع بشر به جاى اين كه تاريخ اين موضوع را بر ما روشن سازد ، معلوم مى دارد كه مبادى آدمى بسيار پيچيده و مبهم

[١] تاريخ علوم - پىير روسو ترجمهء آقاى حسن صفارى ص ٧١٠ .
[٢] مأخذ مزبور ص ٧١٢ .