ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١١٨ - بحثى در حقيقت فرشتگان
جويىهايش از طرف ديگر ، و نامحدود بودن روابط و اجزاى طبيعت با سيستم باز كه رو به ماوراى طبيعت ( متافيزيك به معناى عمومى آن ) دارد ، چگونه به خود اجازه مى دهيد كه علم و جهان هستى را محدود نموده ، در برابر مفاهيم و مسائل عالى و با اهميت به وحشت و اضطراب و نيهيليستى دچار شويد كدامين دليل شما را وادار كرده است كه تارهايى از چند رشته قضاياى محدود ، مانند عنكبوت دور خود بتنيد و سپس بگوئيد : جهان هستى همين است كه من با همين مفاهيم و قضايا آن را شناخته و با آن ارتباط برقرار كردهام باصطلاح معمولى بايد گفت : خوشا بحالشان ، كه خيلى راحت و در آسايشند ما در مباحث آيندهء علم و جهان هستى ، و نوع سيستم آن دو را از نظر باز و بسته بودن ، مطرح خواهيم كرد . اكنون مى پردازيم به اصل موضوع بحث : مى گوئيم فرشتگان وجود دارند [١] و اگر نامحسوس بودن وجود فرشتگان را دليل نيستى آنان بدانيم ، نيمهء اساسى معلومات خود را كه عبارت است از واقعيات نامحسوس منكر شدهايم . و هيچ متفكر خردمند نمى تواند اين قضيهء ( نمى بينم پس وجود ندارد ) را زمينهء جهانبينى خود قرار داده و حكم به نيستى بيرون از منطقهء حواسّ نمايد .
ما مى دانيم كه ارتعاشات صوتى بايستى بحدّ معينى برسد تا ما آن را بشنويم اجسام و اشكال و رنگها در فاصلههاى معينى براى ما مطرح مى شوند . دانه اى از الكترون و انرژى را تاكنون نديدهايم . جاذبيت محسوس نيست . هيچيك از پديدهها و نيروهاى درونى مانند انديشه و تخيل و اراده و آن حقيقتى كه مديريت آنها را در اختيار دارد و « من » ناميده مى شود ، وارد منطقه حواس نمى شوند ، و حتى تسليم حساسترين وسايل نمى گردند . اين فرشتگان از جنس و نوع اجزاء و پديدههاى عالم طبيعت نيستند ، بلكه موجودات مقدس و داراى ماهيتهاى مخصوصى مى باشند .
توصيفات ما در بارهء فرشتگان مستند به منبع وحى است يا بطور مستقيم كه قرآن
[١] ايمان بوجود فرشتگان در رديف ايمان بخدا و روز قيامت شمرده شده است : ( وَلكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِالله وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلائِكَةِ ) . البقرة آيهء ١٧٧ ( و لكن نيكوكارى از آن كسانى است كه به خدا و روز قيامت و فرشتگان ايمان آورده است ) .