با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٠ - روز حركت از مكه مكرمه

سيد بن طاووس گفته است: «امام حسين عليه السلام روز سه شنبه، سه روز گذشته از ذى حجه از مكه بيرون آمده بود». [١]

سبط ابن جوزى در تذكرة الخواص گفته است: «حسين عليه السلام، در روز هفتم ذى حجه سال شصت از مكه بيرون آمد ...» [٢]

پوشيده نماند كه سخن درست و قطعى همان قول مشهور است. زيرا در نامه ارسالى آن حضرت براى اهل كوفه نيز آمده است:

«... من در روز سه‌شنبه هشت روز گذشته از ذى حجه، روز ترويه، به سوى شما حركت كردم ...» [٣]

ابن كثير در تاريخ خويش به نقل از زبير بن بكار از محمد بن ضحاك نقل مى‌كند كه حسين عليه السلام هنگام بيرون آمدن از مكه به سوى كوفه، بر در مسجد الحرام گذر كرد و گفت:

لا ذعرت السوام فى فَلق الصبح مغيراً ولا دُعيت يَزيدا

يوم أعطى مخافة الموت ضيما والمنايا يرصدننى أن أحيدا [٤]

[١] اللهوف، ص ١٢٤.

[٢] تذكرة الخواص، ص ٢١٧.

[٣] تاريخ طبرى، ج ٣، ص ٣٠١.

[٤] البدايه والنهايه، ج ٨، ص ١٦٧؛ شرح الاخبار، ج ٣، ص ١٤٤؛ تاريخ دمشق، ج ١٤، ص ٢٠٤؛ ولى مفاد يك روايت ديگر به نقل از ابوسعيد مقبرى (يا منقرى) حاكى از آن است كه امام عليه السلام در مدينه منوره و هنگام ورود به مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله به اين دو بيت مثل زد. ابوسعيد گويد: «به خدا سوگند حسين را ديدم كه ميان دو مرد راه مى‌رفت و يك بار به اين و بار ديگر به آن تكيه مى‌داد تا آن كه به مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله وارد شد؛ و در آن حال شعرى را زمزمه مى‌كرد كه من دانستم او اندكى بيش درنگ نمى‌كند و بيرون مى‌رود؛ و مدتى نگذشت كه بيرون رفت تا به مكّه رسيد ...». (مختصر تاريخ دمشق، ج ٧، ص ١٣٦). بايد گفت منعى ندارد كه امام عليه السلام در دو جا به اين دو بيت مثل زده باشد، چنان كه قاضى نعمان مصرى نيز پس از شرح مفردات دو بيت به اين موضوع اشاره كرده است؛ آنجا كه مى‌گويد: «السوام: حيوان چرنده، و بيشتر به ويژه بر شتر اطلاق مى‌شود. سائمه: حيوان علف‌چر است هنگام دوام يافتن چرايش و در اين صورت آن را چرنده گويند و چوپانان آن را مى‌چرانند. در روايت ديگرى آمده است: