با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٠ - نخستين شهيد قيام حسينى
عبيدالله زياد باشد [١]- بحريه دختر منذر، زن عبيدالله بود-. ابن زياد نيز فرستاده امام عليه السلام را گرفت و به دار كشيد، [٢] يا به قولى گردن زد. [٣]
بيشتر مورخان بر اين باورند كه نام اين فرستاده سليمان بوده است. ولى ابننما- كه بنابر قولى- او را زراع سدوسى خوانده است مىگويد: نامه را همراه زراع سدوسى و به قولى سليمان معروف به ابورزين فرستاد. [٤] ولى سلام وارده بر وى در زيارت ناحيه مقدسه تأكيد مىكند كه نام او سليمان بوده است: «سلام بر سليمان، غلام حسين بن اميرالمؤمنين. خداوند لعنت كند قاتلش سليمان بن عوف حضرمى را». [٥]
كنيه سليمان ابورزين بود. نيز گفتهاند كه ابورزين نام پدرش بود و مادرش كبشه، كنيز امام حسين عليه السلام بود كه امام عليه السلام او را به همسرى ابورزين درآورد؛ و او سليمان را به دنيا آورد. [٦] ولى سماوى نام اين شهيد را چنين ثبت كرده است: سليمان بن رزين. [٧]
سليمان از مدينه همراه امام عليه السلام به سوى مكه بيرون آمد. سپس حضرت او را با نامهاش به بصره فرستاد [٨] و اين خود كاشف از اعتماد و اطمينان امام عليه السلام نسبت به وى و منزلت ويژه سليمان نزد آن حضرت است.
[١]- ر. ك. تاريخ طبرى، ج ٣، ص ٢٨٠.
[٢] اللهوف، ص ١٩.
[٣] تاريخ طبرى، ج ٣ ص ٢٨٠.
[٤] مثير الاحزان، ص ٢٧؛ لواعج الاشجان، ص ٣٦.
[٥] بحار، ج ١٠١، ص ٢٧١. شايد سليمان بن عوف به دستور ابن زياد او را به قتل رسانده است.
[٦] وقعة الطف، ص ١٠٤.
[٧] إبصار العين، ص ٩٤.
[٨] سيد عبدالمجيد شيرازى حايرى در كتاب ذخيرة الدارين خويش گويد: ... ابوعلى در رجال خود گفتهاست: سليمان مُكَنّى به ابورزين، غلام حسين بن على، همراه وى كشته شد.
محقق استرآبادى در «رجال» خويش گفته است: «سليمان بن ابىرزين، غلام حسين عليه السلام، همراه او كشته شد. از ظاهر كلام اين دو بر مىآيد كه سليمان در واقعه طف همراه حسين عليه السلام به شهادت رسيد و اين با گفته مورخان و سيرهنويسان مبنى بر اين كه او در بصره به قتل رسيد مخالف است و در زيارت هم به اين اشاره نشده است. بلى، مىتوان سخن آن دو را حمل بر اين كرد كه كسانى كه در راه حسين عليه السلام در كوفه يا بصره كشته شدند، حكم همانهايى را دارند كه در كربلا به شهادت رسيدند، گرچه در حضور وى كشته نشدند». (ذخيرةالدارين، ص ١٧٢، مطبعة المرتضويه، نجف، ١٣٤٥ ه. ق.)