تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤٥ - شرح آيات
زندگى اين جهانى از مكر ورزيدن عليه حق به چنگ آوردهاند (از لحاظ ارزش و رهبرى و حزبى). و كيد و مكر اين انسان ضعيف و نادان كمتر به جايى مىرسد كه به مبارزه با پروردگار خويش برخيزد؟! ولى كبر و غرور او را اسير خويش مىسازد، و خود را در مهلكه كيد ورزيدن با خدا مىاندازد، پس واى بر مكذبان از آنچه بر اثر جنگيدن با خداى جبار متكبر به آن خواهد رسيد.
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ- واى بر تكذيبكنندگان در آن روز.» و آيا ويلى بزرگتر از كيد خداى بزرگ نسبت به كسى وجود دارد؟
هرگز ... پس اين حق است به تمام گستردگى معنى كلمه حق. و بدين گونه روش قرآنى گمانى را كه سبب قيام آنان به تكذيب شده و چنان تصور كردهاند كه بر مقاومت در مقابل كيفر كارهاى خود از طريق مكر ورزيدن و پرداختن به روشهاى حيلهگرى توانايى دارند، تسفيه مىكند. اما پرهيزگارانى كه به خدا ايمان آورده و رسالتهاى او را تصديق كرده بودند، و از فرستادگان و اولياى خدا پيروى مىكردند، روانه بهشت و رسيدن به رضوان الاهى و پاداش نيكوى او مىشوند.
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلالٍ وَ عُيُونٍ- هر آينه پرهيزگاران در ميان سايهها و چشمهها خواهند بود.» اين سايهها از گونه ذِي ثَلاثِ شُعَبٍ* لا ظَلِيلٍ وَ لا يُغْنِي مِنَ اللَّهَبِ ياد شده نيست، بلكه سايههاى نماينده رضايت و خرسندى خدا است كه پرهيزگاران آنها در منتها درجه امنيت و خوشبختى به سر مىبرند، و در آن از خنكى لطف و رحمت خدا بهرهمند مىشوند، و كاميابى از نعمتهاى بهشت، همچون مناظر زيباى چشمهها كه چشم با ديدن آب جهنده آنها آسايش و آرامش پيدا مىكند، مايه شادى خاطر ايشان مىشود.
وَ فَواكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ- و ميوههاى از هر گونه كه آرزو كنند.» اشتهاى ايشان، با تمام معنى اين كلمه، خشنود و خرسند شود، چه در بهشت خداى متعال به فضل/ ٢٣٥ و مشيّت خود عنان شهوت را براى كسانى كه آن را با بندهاى احكام و حدود خدا بسته بودند، باز مىگذارد، و پرهيزگاران در بهشت هر چه