تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٥٢ - شرح آيات
در همين هنگام است كه ماه به چراغى تبديل مىشود براى كسانى كه شبانه ره مىپويند و همنشين شاعران و شيفتگان مىگردد و آيه و نشانهاى آگاهى بخشى مىگردد براى كسانى كه شب را زنده نگاه مىدارند و به عبادت مىپردازند.
وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ- و سوگند به ماه چون فروغش كامل شود.»/ ٤٥٠ گفتهاند: «اتّسق» مشتق از «وسق» است به معناى سر جمع كردن يك چيز است كه مفهوم كامل بودن را القا مىكند. گفتهاند: كنايه از كامل شدن قرص ماه است. به نظر من اعم از اين مىباشد و مراد از اتّساق قمر بالا آمدن آن در وسط آسمان و دور بودنش از كدورت و تيرگى افق مىباشد. و اللَّه اعلم.
[١٩] انسان همواره از حالى به حالى ديگر منتقل مىشود .. اين حقيقتى است كه آدمى بايد عميقا آن را بفهمد و گرنه بيم آن مىرود كه راه خود را گم كند.
لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ- كه حالى بعد از حال ديگر تحول خواهيد يافت.» مراد از «طبق» چيست؟ گفتهاند: طبق در لغت به معناى حال و وضع است و مثالهايى براى آن آوردهاند. مثلا گفتهاند به بلايا و مصايب «ام طبق» و «بنات طبق» گفته مىشود. و به اين سخن شاعر استشهاد كردهاند
الصبر احمد و الدنيا مفجّعة
من ذا الذى لم يذق من عيشه رنقا
اذا صفا لك من مسرورها طبق
اهدى لك الدهر من مكروهها طبقا