تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٦ - شرح آيات

حقى از خود را از ديگران بازستانند، آن را تمام مى‌گيرند، و چون از ايشان خواسته شود كه حقوق ديگران را تمام به ايشان بدهند، از آن استنكاف ورزند و حق ديگران را كمتر از آنچه بايسته است بدهند، و در همه امور و شؤون زندگى به همين گونه عمل كنند. واى بر اينان كه از انصاف به دورند.

وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ‌- واى بر كم فروشان.» گفتند: ويل به معنى شر و اندوه و عذاب يا هلاك است، و معنى لعنت دارد، و مطفف از ماده طف به معنى كنار چيز است، و تطفيف به معنى كاستن از اطراف چيزى است.

[٢] اين مطففان كيان‌اند؟ نمونه بارزى از ايشان آن كسانند كه در كيل كردن و وزن كردن چيزى براى دادن به ديگران از آن مى‌كاهند، ولى چون بخواهند حق خود را از ديگرى بگيرند آن را تمام مى‌گيرند.

الَّذِينَ إِذَا اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ‌- كسانى كه چون از ديگران پيمانه بستانند، به پرى مى‌ستانند.» گفتند: «على» در اين جا به معنى «ل براى» است، و به نظر من در اين جا هم سايه كلى خود را دارد كه حكايت از زيان مى‌كند، چه تمام گرفتن به زيان مردم تمام مى‌شود.

و بعضى گفتند كه: آن به معنى چون آنچه را مى‌پيمايند كه بر عهده مردم است مى‌باشد.

[٣] و چون براى دادن به ديگران پيمانه مى‌كنند، كمتر از حق به ايشان مى‌دهند.

وَ إِذا كالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ‌- و آن گاه كه براى مردمان پيمانه مى‌كنند يا وزن مى‌كنند، از آن مى‌كاهند و به ديگران زيان مى‌رسانند.» گفتند: معنى آن كالوا لهم يا وزنوا لهم است، و لام آن حذف شده است،/ ٤٠٤ و به اين گفته شاعر استناد كردند كه