تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٥ - شرح آيات
و جانت نيز چنين مىكند. مگر سپاسگزارى و خرسندى خوراك نفس نيست؟ و اسلام آداب خوراك خوردن را به همين منظور معين كرده است، كه پيش از دست دراز كردن به سفره مىگويى: «سپاس خدايى را كه خوراك مىدهد و كسى به او خوراك نمىدهد، و در پناه خود مىگيرد و كسى او را در پناه نمىگيرد، و بىنياز مىسازد و همگان به او نياز دارند؛ خدايا! تو را بر طعامى كه روزى من كردى، و بى رنج و مشقتى به آسانى و عافيت آن را بهره من قرار دادى، سپاس مىگزارم»، و پس از پايان يافتن غذا مىگويى: «سپاس خداى را كه به من خوراك عنايت كرد و سيرم ساخت، و آب نوشاند و سيرابم كرد، و به حفظ و حمايت من پرداخت؛ شكر خداى را كه مرا بركت داد و يمن بخشيد، از آنچه كه از او به آن دست يافتم و بر جاى گذاشتم؛ خدايا! آن را گوارا و مايه سلامتى قرار ده، نه مايه بيمارى و درد، و مرا پس از آن چنان استوار بدار كه به سپاسگويى تو برخيزم، و به فرمانبردارى از تو ادامه دهم، و به من روزى قطع ناشدنى عنايت فرما، و معيشتى پايدار نصيب ساز، و مرا زاهدى نيكوكار قرار ده، و آنچه را كه در معاد به ملاقات آن مىشتابم شاديبخش و مسرت آميز فرما، برحمتك يا ارحم الراحمين». [١٢] هنگامى كه شخص به خوراك نظرى ژرف بيندازد، اين را مىشناسد كه هر خوراكى شايسته براى خوردن در هر وقت نيست، پس ناگزير بايد ميان سودمند و زيانمند، و خوب و بد، و حلال و حرام تمايز قايل شود، و آن را بخورد كه براى وى نافع و حلال است، و به اندازه سودمندى براى بدنش از آن بخورد، و به همين سبب رسول خدا- صلّى اللَّه عليه و آله- گفته است: «دلهاى خود را به زيادى خوراك و نوشابه نكشيد، كه قلبها همچون كشتى است كه چون آب بيش از اندازه به آن برسد خواهد مرد». [١٣] در حديث از امام على- عليه السلام- آمده است كه: «هر كس كه
[١٢] - مكارم الاخلاق ص ١٤٢، نقل شده در مستدرك وسائل الشيعة ج ٣، ص ٩٣ (مقصود اصل عربى اين دعا است).
[١٣] - مكارم الاخلاق، ص ١٥٠.