کار او غلط از آب در بیاید این حتی به تکامل هم صد در صد ارتباط ندارد به دلیل این که آینده همیشه نتیجه گذشته است پس آینده بهتر می‌تواند گذشته را تفسیر کند و لهذا این غلط است که ما می‌گوییم از نظر تفسیری نه‌ از نظر ثبت وقایع [ بهترین تاریخها نزدیکترین تاریخهاست ] بله ، از نظر ثبت وقایع شاید بشود گفت بهترین تاریخها نزدیک ترین تاریخهاست تازه‌ آن را هم نمی‌شود گفت ، چون آن که در نزدیک است بیشتر تحت تأثیر عواطف و احساسات خودش است ولی از نظر تفسیر نمی‌شود این حرف را زد مثلا نمی‌شود گفت کسی که در قرن اول هجری بوده بهتر می‌توانسته است حوادث‌ صدر اسلام را تفسیر کند تا ما که بعد از چهارده قرن آمده ایم نه ، اتفاقا ما که بعد از چهارده قرن آمده ایم بهتر می‌توانیم آن حوادث را [ تفسیر کنیم ] چون آن حوادث با دنباله ها و معلومات خودش حضور دارد ، مثل‌ بذری که پاشیده شده و ثمر داده است ، اکنون ما بهتر می‌توانیم درباره آن‌ قضاوت کنیم . اگر ارزشها و معیارها در هر زمانی مشخص باشد افراد آن زمان طبق آن‌ ارزشها بهتر می‌توانند تشخیص دهند . این یک " اگر " ی است که شما می‌گویید این " اگر " هرگز اینجور نیست . یعنی ارزشها معین نیست ؟ این که ارزشها به طور کلی معین باشد غیر از این است که در اینجا معین‌ باشد عرض کردیم : یک کسی یا یک جامعه ای در یک شرایطی یک تصمیمی‌ می‌گیرد ارزشها مشخص است ولی این که این تصمیم با این ارزش تطبیق می‌کند یا با آن ارزش ، خیلی روشن نیست آینده نشان می‌دهد که این مصداق این یکی‌ است یا مصداق آن یکی مثلا ما زمان حاضر را در نظر می‌گیریم می‌بینیم که‌ انور سادات تا حد زیادی از خود تمایل صلح آمیز