فلسفه تاریخ 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٢
همین را معتقدند منتقل نمیشود ، یعنی مادیون میگویند فقط جسمیات ، یعنی شکل پدر به فرزند منتقل میشود ولی روحیات او اصلا منتقل نمیشود . " اصلا " نیست ، البته کلیت ندارد ولی " اصلا " نیست ، چون میگویند وراثت وقتی که منتقل میشود ظاهر نمیشود مثلا ممکن است که اخلاق و خصلتهای یک فرد به فرزندش و به فرزند فرزندش منتقل شود بدون اینکه در او بروز داشته باشد ، در نسل هفتم هشتم و شاید هم بیشتر یکمرتبه تمام خصلتهای آن جد هفتم هشتم در او بروز میکند . میگویند در مورد جسمیات مثل رنگ چنین میشود ، مثلا دیده اند که پدر سیاه پوست بوده و مادر سفید پوست ، در طول چهار نسل صفت مادر بر صفت پدر چربیده ولی نسل پنجم سیاه پوست شده است . خصلتهای روحی وابسته به جسم منتقل میشود بعضی خصلتهای روحی فقط یک سلسله استعدادهاست که بستگی دارد به ساختمان جسمی ، چنانکه قدیمیها افراد را [ از نظر مزاجی و اخلاقی ] تقسیم میکردند به افراد بلغمی ، افراد صفراوی و غیره این بلغم و صفرا و گروه خون و غیره اموری جسمی است ولی همینها در زمینه اخلاقی مؤثر است . مادیون ( مارکسیستها ) میگویند همه اینها اکتسابی است . این نظریه به فلسفه مارکسیسم مربوط نیست ، حرفی است که علمای فن باید . بگویند غرض ، این به صورت یک احتمال و یک نظریه احتمالی بود که عرض کردم ، حال اگر کسی منکر این نظریه باشد [ مسأله منتفی است ] و به علاوه ، لزومی ندارد که ما آن نظریه نژادی را که گفتیم ، به خصلتهای روحی سرایت بدهیم ، در همان حد خصلتهای جسمی هم کافی است مثلا اگر بگوییم که نژاد سفید در شرایط خاصی تحولی در آن پیدا شد که قوی