منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١١٨
كند. اين روش در آيات ديگر قرآن نيز به كار رفته است; چنانكه مى فرمايد: (وَ إِنَّا أوْ إيّاكُمْ لعَلَى هُدًى أوْ فى ضَلال مُبين).(سبأ/٢٤)
البته اين نوع گفتگو بايد در شرايط خاصى صورت بگيرد، ولى آنجا كه طرف مقابل تسليم گفتار انسان است، بايد از شيوه جزم بهره گرفت.
٣ـ به هنگام خير خواهى مى گويد:«اگر دروغگو باشد ضرر آن را خود مى بيند واگر راستگو باشد برخى از بيمهاى او دامنگير شما مى شود».در حالى كه بايد بگويد: همه بيمهاى او دامنگير شما مى شود. شايد علّت عدول از دوّمى به اوّلى، يك نوع محافظه كارى در گفتار ودر راستاى همان هدف مزبور باشد وبه اصطلاح از اكثر، اقل را گرفته و اينكه اگر راستگو باشد لااقل برخى از بيمهاى او متوجّه شما خواهد بود; چنانكه فرمود: ( وَإنْ يَكُ صادِقاً يُصِبْكُمْ بَعْضُ الّذى يَعِدكُمْ) .
٤ـ او گفت كه اين قدرت ظاهرى را كه به آن مى نازيد، ممكن است در اثر مخالفت با موسى از دست بدهيد ونفرين او دامنگير شما شود وهمين قدرت را نيز بگيرد; آنگاه چه كسى ما را كمك مى كند; چنانكه مى گويد:(يا قَوْمِ لَكُمُ المُلْك اليَوْم ظاهرينَ فى الأرضْ فَمَنْ يَنْصرنا مِنْ بأس ِ اللّهِ إن جاءَنا ) .
٥ـ آنگاه براى گفتار خود چند شاهد تاريخى مى آورد وآن اينكه اقوام نوح وعاد وثمود وكسانى كه پس از آنان آمدند داراى همين سلطه وقدرت بودند ولى به خاطر مخالفت با پيامبران، آن قدرت را از دست دادند :(يا قَوْمِ إنّى أخافُ عَلَيْكُمْ مِثْلَ يَوْمِ الأحْزابِ).
٦ـ در مرحله بعد شيوه سخن را عوض مى نمايد ونظر آنان را از دنيا به آخرت متوجّه مى سازد وآن اينكه روز رستاخيز كه روز فريادهاست وگناهكاران از شدّت عذاب فريادمى كشند وآنگاه كه عذاب الهى به سوى آنان آمد، تصميم به فرار مى گيرند، در كمين شماست: (وَيا قَوْمِ إنّى أخافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنادِ *يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدبِرينَ مالَكُمْ مِنَ اللّهِ مِنْ عاصِم وَ مَنْ يُضْلِلِ اللّهُ فَما لَهُ مِنْ هاد) .