مى دهد تا همه فريب خوردگان وگمراهان از زبان خود آن حضرت بشنوند كه وى هرگز مردم را به پرستش غير خدا دعوت نكرده وشيوه دعوت او با دعوت ديگر پيامبران يكسان بوده است وهمگى به پرستش خداى يگانه دعوت كرده اند. چنانكه مى فرمايد:(أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنّاسِ اتَّخِذونى وَ أُمِّى إلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللّهِ).

لفظ «دون» در قرآن گاهى به معنى غير به كار مى رود; چنانكه مى فرمايد: (يا أيُّهَا الّذينَ آمَنُوا لاتَتَّخِذُوا بِطانَةً مِنْ دُونِكُمْ)(آل عمران/١١٨):«اى افراد با ايمان غير خود كسى را راز دار مگيريد.» وگاهى به معنى اقل وكمتر به كار مى رود; چنانكه مى فرمايد:(وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ) (نساء/١١٦). «كمتر از شرك را در باره هر كس بخواهد»، مى بخشد.

ولى هر موقع به كلمه «اللّه» اضافه گردد وگفته شود«دون اللّه»، به معنى شرك قرار دادن به كار مى رود. از اين جهت مقصود از جمله (إلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللّهِ)همين است. يعنى در حالى كه به الوهيت خدا عقيده مندند، تو ومريم را نيز شريك او در الوهيت قرار دهند; نه اين كه خدا را ناديده گرفته وتنها به الوهيت مسيح ومريم معتقد شوند، زيرا در هيچ گروهى از مشركان، چنين باورى وجود نداشته است.

در اينجا سؤالى نيز مطرح است وآن اينكه مسيحيان تنها به الوهيت مسيح اعتقاد دارند، نه به الوهيت مادرش مريم. در اين صورت چگونه در اين آيه از گروهى نام مى برد كه به الوهيت هر دو اعتقاد داشتند ؟

در اينجا دو پاسخ وجود دارد كه مى تواند رفع ابهام كند:

١ـ چه بسا ممكن است در عصر نزول قرآن وقبل از آن، گروهى بودند كه به الوهيت مريم نيز عقيده داشتند. طبرسى از ابو جعفر نقل مى كند كه برخى از نصارا مى گفتند:در گذشته فرقه اى از مسيحيان بودند كه به آنان «مريميه» مى گفتند وآنان به الوهيت مريم اعتقاد داشتند. نظير اين سخن را نيز در باره فرزند بودن عزير ياد آور شديم. اگر مسيحيان امروز الوهيت مريم را منكر هستند، دليل بر نبودن چنين